Çin Ticaret Bakanlığı, Trump ve Şi’nin Güney Kore’nin Busan kentindeki görüşmesinin akabinde, iki ülkenin iktisat ve ticaret heyetlerinin bu görüşme öncesinde Malezya’da yürütülen müzakerelerin sonuçlarını paylaştı. Görüşmenin akabinde heyetler bir “çerçeve mutabakata” vardıklarını ve bu mutabakatın ayrıntılarının, başkanların onayının akabinde kamuya duyurulacağını belirtmişti.
Bakanlığın açıklamasına nazaran, taraflar, Kuala Lumpur’daki müzakerelerde üç mevzuda mutabakata vardı.
Gümrük tarifeleri konusunda, ABD, Çin’e fentanil ve öncül unsurlarının denetiminin yetersizliği gerekçesiyle getirdiği yüzde 20 ek gümrük tarifesini yüzde 10’a düşürürken, karşılıklı tarifeler kapsamında getirdiği yüzde 24 ek tarifeyi ise 10 Kasım’dan itibaren bir yıl daha erteleyeceğini duyurdu.
ABD, 29 Eylül’de, “varlık listesi” olarak isimlendirilen, ihracat denetimi uyguladığı yabancı şirketlerin yüzde 50’yi aşan hisse sahibi oldukları bağlı iştiraklerini da yaptırım kapsamına aldığı kuralın uygulamasını bir yıl ertelerken, Çin de 9 Ekim’de, az toprak elementlerinin ihracatının denetimine ait aldığı önlemlerin uygulanmasını bir yıl ertelemeyi kabul etti.
ABD, Çin’in denizcilik, lojistik ve gemicilik dallarına başlattığı 301. husus soruşturması sonunda, ülkesinin limanlarını kullanan Çin gemilerine ton başına ek liman fiyatı getirilmesine ait kararı, Çin de buna misilleme olarak aldığı önlemleri bir yıl erteleyeceğini duyurdu.
Böylece iki ülke, son aylarda bağlarda tansiyon konusu olan en kritik problemlerin tahlilini ötelemiş oldu.
TRUMP, “SORUN OLMAKTAN ÇIKTI” DEMİŞTİ
Açıklamada, Kuala Lumpur’daki görüşmelerde, bunlara ilaveten, fentanil denetiminde işbirliği, tarım eserleri ticaretinin genişletilmesi, tekil şirketlerle ilgili bahislerde da mutabakat sağlandığı, ABD tarafının yatırım konusunda olumlu taahhütlerde bulunduğu, Çin tarafının TikTok sıkıntısının uygun biçimde tahlili için ABD ile çalışacağını beyan ettiği aktarıldı.
Trump, görüşmenin akabinde ülkesine dönerken uçakta yaptığı açıklamada, tarifeler konusunda çok yakında muahedeye varmak üzere olduklarını, ortada çok fazla mahzurun kalmadığını, yıl sonuna kadar müzakerelerin süreceğini belirtmişti.
Sentetik afyon bazlı ilaçların ham hususu olduğu için ABD’de bu alanda yaşanan bağımlılık krizinin sebebi olarak görülen fentanil ve öncül unsurlarının denetimi konusunda Çin tarafının sıkı çalışmayı taahhüt ettiğine dikkati çeken Trump, “Fentanil girişinden ötürü Çin’e yüzde 20 gümrük vergisi uygulamıştım. Bugünkü açıklamalarına dayanarak bunu yüzde 10 düşürdüm.” açıklamasında bulunmuştu.
Görüşmede, Çin’in global tedarikinin büyük kısmını karşıladığı ender toprak elementlerinin ihracatını denetime yönelik aldığı önlemler nedeniyle yaşanan uyuşmazlığın da çözüldüğünü kaydeden Trump, bu sorunun da artık mani olmaktan çıktığını, Pekin idaresinin ender toprak elementlerinin denetimine yönelik önlemlerini bir yıllığına askıya alacağını ve varılan muahedenin mühletinin uzatılabileceğini söz etmişti.
Trump, Çin’in gemicilik dalına yönelik soruşturma ve liman fiyatı konusunun da artık sorun olmaktan çıktığını lisana getirmişti.
ABD lideri, görüşmeye ilişkin, “Genel olarak 0’dan 10’a, bir ölçeğe tabi tutmak gerekirse görüşme, 10 üzerinden 12 kıymetindeydi.” demişti.
