HalkTV’nin haberinin ardından bazı haber platformları ‘Ekim ayında telefon kayıt ücreti 30 bin TL, en yüksek MTV 126 bin TL, pasaport harcı 8 bin 167 TL olacak’ haberlerini yayımlamaya başladı. Ancak zammın yapılacağı ay ekim değil…
Haber sitelerinin ya da bir diğer deyişle ‘haber paylaşan sitelerin’ yaydığı yanlış bilgilere bir yenisi daha eklendi. Dün sosyal medyada ‘Ekim ayında telefon kayıt ücreti 30 bin TL, en yüksek MTV 126 bin TL, pasaport harcı 8 bin 167 TL olacak’ iddiaları haberleştirilmeye başlandı.
HABER YANLIŞ ANLAŞILDI
Özellikle X’de etkileşim almak için teyit edilmeden yanlış anlaşılan bu haber bir anda gerçekmiş gibi yayılmaya başladı. Ancak haberin kaynağı olarak gösterilen “Yeni Yılda Telefon Kayıt Ücreti 30 bin TL, En yüksek MTV 126 bin TL, Pasaport Harcı 8 bin 167 TL…” başlıklı Halk TV’de yayımlanan Bora Erdin imzalı haber böyle bir bilgi içermiyor.
Burada öncelikle karşımıza Yeniden Değerleme Oranı çıkıyor. Söz konusu haberde ekim ayında ortaya çıkacak olan YDO için tahminlerde bulunuyor. Bu şekilde giderse de örneğin yurt dışından alınan telefonların kayıt ücretinin 30 bin TL’ye çıkacağını hatta geçeceğini söylüyor. Ama bu resmi olarak gerçekleşecek bir zam değil aksine, burada enflasyona vurgu yapılıyor.
Yazının ilgili kısmı şu şekilde:
”2023 yılında yurtdışından getirilen telefonlar için IMEI kayıt ücreti yüzde 123 artışla 2 bin 732 TL’den 6 bin 91 TL’ye çıkarılmıştı. Bu ücret 7 Temmuz 2023 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararıyla birlikte 20 bin TL’ye yükseltildi. YDO ile hesaplanan bu bedel önümüzdeki yıl en az 30 bin TL olacak. Gürcistan’da bugün iPhone 14 Pro Max 256GB modelinin güncel TL fiyatı 71 bin 200 TL civarında. Yeni yılda eklenecek 30 bin TL ile 101 bin TL’nin üzerine mal olacak.”
YDO kısaca 2023 yılındaki 1000 TL’nin 2024 yılında kaç TL’ye denk geleceğini ilgilendiren bir durum. Bu ise gerçek enflasyonu gösteren bir şey. Haberde telefon kayıt ücreti ve pasaport harcından örnek vererek kıyaslama yapılmış ancak haber siteleri bunu resmi açıklanmış bir zam ya da güncellenen yeni ücretler olarak verdi ve yanlış bilginin yayılmasına neden oldu.
YDO hesaplanırken bakılan şey Yurt içi Üretici Fiyatları Genel Endeksi. Bir önceki yıl ile yapılan bir kıyaslama sonucuyla da en nihayetinde zam olarak karşımıza çıkıyor. Haberde de eylül ve ekim ayı sıfır kabul edilere hesaplama yapılıyor ve yeniden değerleme oranının yüzde 50 olacağını bu yüzden de yüzde 50 oranında zam geleceği söyleniyor. Ancak bu bir hesaplama ve tahmin.
Öte yandan bu 2023 yılında değil, bu şekilde giderse 2024 yılında olacak ancak haber siteleri ve sosyal medyadaki haber sayfaları bunu ekim ayında gelecek bir zam gibi verdiler. Oysaki YDO 2024 yılının ocak ayında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından uygulanacak.
Güncel olarak IMEI ücreti ise en son kararla beraber 20 bin TL’ye çıkmıştı.
