Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yerli madenlerde üretilen altınların alımını durdurdu. 2017’de yapılan düzenleme ile Türkiye’de üretilen tüm altınların alımında öncelik TCMB’ye verilmişti.
UZMANLAR MAKASIN DARALACAĞINI SÖYLÜYOR
Uzmanlar, bu kararın memleketler arası piyasa ile yurtiçi altın piyasası ortasında 12 bin dolara kadar çıkan fiyat farkını azaltacağını belirtti. Altın ithalatı kotası nedeniyle güç günler yaşayan dalda kararın olumlu karşılandığı ve piyasalara “can suyu” tesiri yaratmasının beklendiği söz edildi.
Yıllık 40 tona ulaşan lokal üretimin direkt satışının, altın ithalatı kaynaklı cari açığın azaltılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
“MAKAS AÇILINCA ÖBÜR YOLLAR DENENDİ”
Türkiye Madenciler Derneği Başkanı Mehmet Yılmaz, kararın bilhassa yurtiçi fiyatlar üzerinde tesirli olacağını söyledi:
- Merkez Bankası altın ithalatına bir kota koydu.
- Bu kotayı koyunca iki şey gerçekleşti. Kâğıt üzerinde altın ithalatı biraz azalmış üzere görünüyor fakat maalesef diğer yollara yönelenler de oldu.
- Ekonomi tarafında ise milletlerarası piyasalardaki fiyatla Türkiye’deki fiyatlarda makas açılmaya başladı.
- Dünya Altın Kurulu datalarına nazaran, Türkiye’nin mevcut altın rezervi 643 ton civarında ve dünyada 9. sırada yer alıyor.
- Yüzde 100 hakikat bir iş yapılarak, Türkiye’de üretilenin hepsini TCMB satın aldığı için, bu fiyat makasının açılması piyasayı berbat etkiledi.
“ALTINDA FİYAT FARKINI AZALTMAK İÇİN ÖNEMLİ”
Yılmaz, iç üretimin piyasaya verilmesinin hem fiyat makasının daralması hem de kayıt dışı yolların önlenmesi açısından kıymetli olduğunu belirtti. Ayrıyeten alımların yine başlayıp başlamayacağına ait şu değerlendirmeyi yaptı:
Şunu çok âlâ biliyoruz; 4,5-5 yıldır daima alım vardı. Geçmişte de 1-1,5 aylık bir orta devir olmuştu. Bu periyot de muhtemelen 2-3 ay kadar süreksiz bir devir olacaktır. Yine alımlar başlayacaktır diye düşünüyorum.
“CARİ AÇIĞA TESİRİ MÜSPET OLUR”
Yılmaz, kararın cari açık üzerindeki tesirini şöyle açıkladı:
“Bu durum ayrıyeten cari açık için hem negatif hem de müspet tesir edecek bir gelişme. Fiyatta realizasyon negatif tesir olacaktır. Bir bu kadar da ithalatı da düşürebileceğiniz için müspet tesiri de bu olacaktır.”
“MERKEZ BANKASI PİYASADAKİ OYNAKLIK İÇİN KONUM ALIYOR”
ekonomim.com’dan Özder Şeyda Uyanık’ın alınan habere nazaran Altın Madencileri Derneği Yönetim Kurulu Lideri Hasan Yücel, TCMB’nin altın alımlarını durdurduğunu doğruladı. Yücel, Merkez Bankası’nın alımları otomatik biçimde gerçekleştirdiğini, duraklamaların da dönemsel nedenlerle yaşandığını belirtti. Yücel’e nazaran karar, rezerv çeşitlendirmesi yahut global piyasalardaki dalgalanmaya karşı alınmış bir konum olabilir.
PİYASALARA NASIL YANSIR? ALTIN FİYATLARI DÜŞER Mİ?
Altın ve para piyasaları uzmanı Mehmet Ali Yıldırımtürk, kararın piyasalara tesirini şöyle kıymetlendirdi:
Altına konulan ithalat kotası piyasadaki arzı önemli oranda etkiliyordu. Milletlerarası piyasalarla Türkiye’deki makas ayyuka çıkmıştı. 12 bin dolara kadar yükseldi. Altın fiyatları düzeltme yaptığı için son bir haftada bu makas 5500 dolara kadar geriledi. Fakat bu sayı dahi çok fazla.
Elbette makasın açılması altın kaçakçılarını da cezbediyordu. Altın kaçakçılığı ise ülkeden dövizin yasa dışı yollardan çıkması manasına geliyor. Merkez Bankası’nın mahallî madenlerden altın alımını durdurması ve üretilen altının piyasaya direkt sürülecek olması çok kıymetli ve olumlu bir adım.
Hem milletlerarası piyasayla makas kapanacak hem de özgür piyasada arz-talep istikrarı sağlanacak. Fiyatlar da böylelikle istikrara oturmuş olacak. Makası 1500 dolara kadar düşürebilirsek en azından yurtiçinde altın fiyatlarındaki dalgalanmanın önüne geçebiliriz.
Merkez’in kararı bir müddet bu halde devam ederse yılsonu altın varsayımlarımızı de elbette bu istikamette güncellemek zorundayız. Olağanda 7000 olan gram kestirimi bu kararın sürdürülmesiyle 6000-6250 TL ortasında olacaktır.
REZERVLERDE SON DURUM
2025 yılında TCMB, rezervlerini güçlendirme maksadını sürdürdü. Dünya Altın Kurulu bilgilerine nazaran, Türkiye global çapta en fazla altın alımı yapan ülkeler ortasında yer aldı.
2025’in 3. çeyrek datalarına nazaran, altın alımları geçen yılın birebir devrine nazaran yüzde 13 artarken, bir evvelki çeyreğe nazaran yüzde 6 azaldı.
17 Ekim prestijiyle TCMB’nin toplam rezervleri 198,4 milyar dolara, altın rezervleri ise 111,2 milyar dolara ulaştı. Lakin 24 Ekim haftasında global fiyatlardaki düşüşle bu pahanın yaklaşık 5 milyar dolar gerilemesi bekleniyor.
