Geçtiğimiz günlerde Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde meydana gelen 6.1 büyüklüğündeki zelzelenin akabinde gözler bir kere daha Sındırgı’daki faylara çevrildi. Uzman isimlerden bölgeye ve süregelen zelzelelere ait açıklamalar peş peşe gelirken; sarsıntı fırtınasına etken olan nedenler de merak konusu.
Gazi Üniversitesi Sarsıntı Araştırma Merkezi Kurucu Lideri Prof. Dr. Süleyman Pampal, Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde 6.1 büyüklüğündeki zelzelenin ‘Simav Fay Zonu’ üzerinde gerçekleştiğini söyledi.
“HAREKETLİLİK BİRKAÇ AYLA HUDUTLU DEĞİL”
Pampal, “Depremler, Simav Fay Zonu’nun batı ucunda yer alan Sındırgı Fayı üzerinde meydan geliyor. Bu bölge, Akhisar-Bigadiç-Sındırgı üçgeninde yer alıyor. Fay sistemi doğuya gerçek Simav ve Afyon’a kadar uzanıyor ve epeyce etkin bir fay zonu. Ekseriyetle 6 ila 7 büyüklüğünde sarsıntılar üretiyor. Bu bölgedeki hareketlilik birkaç ayla sonlu değil. 23 Nisan’da İstanbul’da meydana gelen 6.2 büyüklüğündeki zelzeleden bu yana bölge hareketli. Ege Denizi’nde bu yılın başında yaşanan sarsıntı fırtınalarının gibisi, artık karada Sındırgı civarında yaşanıyor” diye konuştu.
‘BURASI JEOTERMAL BAKIMDAN ZENGİN’
Batı Anadolu’nun kabuk yapısının ince olduğuna dikkat çeken Pampal, “Burası hem jeotermal bakımından güçlü, sıcak su ve su buharı kaynakları bol ve buradan jeotermal güç elde ediyoruz. O nedenle kıymeti de var. Fakat bu suların sıcak olmasının nedeni ne? Faal faylar. Fay üstten gelen yağışla gelen suyu aşağı hakikat bırakıyor. O yarıklardan aşağı iniyor sular. Aşağıda da magma yüzeye çok yakın, 15-20 kilometre. O magmanın sıcaklığıyla ısınıp, tekrar yüzeye çıkmak istiyor. O da zorluyor kabuğu. Magmanın (Yeraltında bulunan, ergimiş haldeki kayaçlar) zorlaması, bu sıcak su, sıcak buharların faaliyetleri, bu sarsıntıların sık olması, sarsıntı fırtınalarının ortaya çıkmasında bir etken olarak karşımıza çıkıyor” dedi.
‘BU ÇEŞİT ZELZELELER DEVAM EDECEK’
Pampal, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü’nün bölgeye ait birkaç gün evvel yayımlanan raporu olduğunu söyleyerek, “Bölgenin kabuk yapısı ve altta magmanın faaliyetleriyle ilgili epey hoş bir çalışma. Burada magma odalarının üst kabuğa hakikat yükseldiği, zayıf yerleri zorladığı açık açık görünüyor. Bu da bize bu Ege Denizi’nin içinde ve Sındırgı civarı başta olmak üzere Batı Anadolu’da meydana gelen zelzelelerin volkanik magmatik kökenli bir düzenekle direkt bağlantılı olduğunu gösteren bir ipucu. O nedenle bu cinsten sarsıntılar olmaya devam edecek. Batı Anadolu esasen Türkiye’nin en çok zelzele olan yeri. Alp-Himalaya sarsıntı neslinin en tehlikeli bölgesi; Ege Denizi ve iki tarafı Türkiye ve Yunanistan. Ve bizim sarsıntılarımız Helen Yayı ve Kıbrıs Yayı’nın dışında meydana gelen ki bu Girit-Rodos sınırında meydana gelen zelzeleler, 60-70 kilometre derinlikte odak derinliği olan depremlerdir” diye konuştu.
‘ARTÇILAR 14-15 BİNİ BULABİLİR’
Pampal, Sındırgı etrafında yıkıcı sarsıntı beklenmediğini de belirterek, “Artçıların sayısı 14-15 bini bulabilir lakin bölgede büyük bir zelzele beklemiyoruz. Sadece Akhisar-Bigadiç ortasındaki Gelenbe Fayı biraz daha yüksek büyüklükte sarsıntı üretebilir. Son sarsıntıda 15-20 vatandaşımız camdan atlayarak yaralandı. Bu, bilginin davranışa dönüşmediğini gösteriyor. Kağıt üzerinde her şey gerçek ancak uygulamada kahır var. Zelzeleye hazırlık yalnızca evrakla değil, şuur ve uygulamayla olur” dedi.
‘İSTANBUL’U ETKİLEMEZ’
Depremlerin İstanbul’daki fay sınırıyla ilişkisi olmadığını belirten Pampal, “Sındırgı’daki sarsıntılar İstanbul’u etkilemez. İstanbul’u etkileyecek olan, Marmara Denizi içindeki Orta Marmara Fayı’dır. O fay kırılmak için kâfi güç biriktirmiş durumda; fakat bu iki bölge ortasında tetikleme tesiri olmaz. Türkiye’de sarsıntı tehlikesinden muaf tek bir santimetrekare bile yok. Lakin temel konuşmamız gereken bahis, riskleri azaltmak. Sarsıntıya sağlam kentler kurmak, mevcut yapıları güçlendirmek ve kentsel dönüşümü hızlandırmak zorundayız” diye konuştu.
