Dönemin Millî Eğitim Bakanlığı müsteşarı olarak sürecin başında yer alan Tekin, Yeni Şafak’taki yazısında dershanelerin o yıllar prestijiyle devletin eğitimdeki merkezi otoritesini yıpratmayı amaçlayan FETÖ’nün simgesine dönüştüğünü belirterek şu tespitleri yaptı:
“FETÖ yapılanması, dershaneler aracılığıyla kurduğu geniş ve görece kontrolsüz ağ üzerinden hem ülkenin nitelikli insan kaynağını itinayla gizlediği vesayetçi emelleri doğrultusunda devşirebilmiş hem de her türlü takiyecilikle bezenmiş kelamda sivil toplumcu kimliği için saygın bir kurumsal imaj oluşturma imkânı ve ekonomik rant alanı elde etmiştir. Böylelikle devletin tüm organlarını ele geçirmeye dönük uzun erimli bir toplumsal mühendislik çalışmasının temellerini atan FETÖ, vakitle ulusal güvenliği ve ülkenin bekasını etkileyecek kadar büyük bir sorun ve tehlikeye dönüşmüştür. Dershane tartışmalarıyla başlayıp 15 Temmuz ihanet gecesiyle sonuçlanan süreç, bu tehlikenin ehemmiyet ve büyüklüğünü bütün çıplaklığıyla göstermiştir.”
Dönemin hükûmetinin dershanelere ait olarak aldığı kararların ardında, pedagojik münasebetler kadar, bu cinsten siyasal ve toplumsal nedenlerin de tesirli olduğunu belirten Bakan Tekin, menfur darbe teşebbüsünden sonra geliştirilen siyasetler sonucunda eğitim alanının FETÖ yapılanmasından arındırıldığının, kurumsal inanç, eşitlik ve kamu otoritesinin tekrar tahkim edildiğinin, ülkemizin maruz kaldığı en büyük tehdit ve tehlike odaklarından birinin sosyolojik ve ekonomik membaının geri döndürülemez biçimde kurutulduğunun altını çiziyor.
Ve şu çapıcı tespitle yazısını sonlandırıyor:
“Dershanelerin dönüşüm süreci, Türkiye’nin eğitimde nasıl bir gelecek tasavvur ettiğini tüm dünyaya ilan ettiği stratejik bir tercihtir. Çünkü eğitim, bir milletin geleceğe tuttuğu aynadır; o aynayı berrak ve sağlam tutmak, devlet aklının da toplumsal adaletin de görevidir. Bu ise öğrenmenin merkezine okulu, düşünmenin temeline özgürlüğü, dersin içeriğine bilimi, müfredatın öznesine bireyi, sadakatin kökenine vatanı, toplumsallaşmanın eksenine insani prensip ve pahalar setini koymakla mümkündür.”
İşte Millî Eğitim Bakanı Prof. Dr. Yusuf Tekin’in kaleme aldığı o makale;
EĞİTİMDE PARADİGMA DEĞİŞİMİ: AK PARTİ İKTİDARLARINDA SİSTEM VE VİZYONUN TEKRAR İNŞASI
Dershanelerin dönüşüm süreci, Türkiye’nin eğitimde nasıl bir gelecek tasavvur ettiğini tüm dünyaya ilan ettiği stratejik bir tercihtir. Çünkü eğitim, bir milletin geleceğe tuttuğu aynadır; o aynayı berrak ve sağlam tutmak, devlet aklının da toplumsal adaletin de görevidir.
Tarih aralığı olarak 2011–2016, eğitim sistemimizin iç dokusunda yıllardır biriken imtihan merkezli sorun ve alışkanlıkların en görünür hâle geldiği bir eşiği temsil eder. O yıllarda dershaneler salt eğitim alanında hizmet sunan hazırlık merkezleri olmanın çok ötesine geçmiş; gençlerin toplumsallaşmasını, yönelimlerini ve mensubiyet hissini biçimlendiren ideopolitik bir fonksiyonellik de kazanmıştı. Örgün olmayan yapısı ve esnekliği hasebiyle gençler için cazip hâle gelen/getirilen bu kurumlar; zaman içinde okulu zayıflatan, öğretmeni işlevsizleştiren ve ailelerin sırtına daima ekonomik yük bindiren bir sistematiğe evrilmiş ve adeta alternatif bir eğitim alanı üretmişti.
DERSHANE TARTIŞMALARINDAN 15 TEMMUZ’A EĞİTİMDE ARINMA DÖNEMİ
Eğitimle hayat ortasındaki bağı zayıflatan, devlet otoritesinin sorgulanmasına yol açan ve devlet dışı aktörlerin türlü siyasal ve toplumsal maksatlar doğrultusunda güç devşirmelerine imkân sağlayan bir iklimin oluştuğu bu alanda dershaneler; bir müddet sonra gerçek kimliği tüm açıklığıyla ortaya çıkacak olan STK görünümlü ideolojik bir yapının, FETÖ’nün simgesine dönüşmüştü.
Söz konusu yapının güdümündeki dershaneler, gençlerin imtihanlarla birlikte belli zihniyet kalıplarına, mensubiyet alakalarına ve nihayetinde o yapının zümrevi emel ve çıkarları doğrultusunda planlanmış meslek amaçlarına hazırlandığı toplumsal platformlar hâline gelmişti.
Gölge ya da paralel eğitim olarak isimlendirilebilecek bu platformlar, pedagojik bir eksiklikten çok devletin eğitimdeki merkezi otoritesini yıpratmayı amaçlayan stratejik bir yapılanmadan güç alarak büyümüştü.
Bu periyotta demografik baskı, hızlanan kentleşme ve ortaöğretim kademesinde yoğunlaşan rekabet sınavı hayatın ana örgütleyicisine dönüştürmüştü. Talep dinamiği, esnek ve yaygın bir dış dayanak piyasasını beslerken dershaneler erişilebilirlik argümanıyla cazibe üretmiş lakin birebir anda okulun değerini ikincilleştiren, öğretmeni destek ögesine indirgeyen ve aile bütçesini baskılayan bir alternatif hâline gelmişti.
Bu ikili yapı; toplumsal mobiliteyi güçlendirmekten çok, gelir seviyesine hassas bir filtre fonksiyonu görmüş, imtihan başarısı üzerinden eşitsizlikleri tekrar üretmiştir. Öğrenmenin doğasıyla ölçmenin tekniği ortasındaki makas açıldıkça kurumsal inanç erozyona uğramış; bilgi seviyesi test çözme maharetine, okul ise süreksiz bir geçiş koridoruna indirgenmiştir.
Çocukların, gençlerin ve ebeveynlerin kamu otoritesine duyduğu inanç zedelenmiş, bunun yerine kontrolsüz ağlar ön plana çıkmıştır. Hakikaten 15 Temmuz menfur darbe teşebbüsüne dek uzanan yolun kilometre taşları da bu ağlar aracılığıyla sinsice döşenmiştir.
Bu süreçte, eğitim alanındaki kamu otoritesini fonksiyonsuz kılacak kadar güçlü bir hegemonik aktöre dönüşen FETÖ yapılanması, dershaneler aracılığıyla kurduğu geniş ve görece kontrolsüz ağ üzerinden hem ülkenin nitelikli insan kaynağını ihtimamla gizlediği vesayetçi maksatları doğrultusunda devşirebilmiş hem de her türlü takiyecilikle bezenmiş kelamda sivil toplumcu kimliği için saygın bir kurumsal imaj oluşturma imkânı ve ekonomik rant alanı elde etmiştir.
Böylece devletin tüm organlarını ele geçirmeye dönük uzun erimli bir toplumsal mühendislik çalışmasının temellerini atan FETÖ, vakitle ulusal güvenliği ve ülkenin bekasını etkileyecek kadar büyük bir sorun ve tehlikeye dönüşmüştür. Dershane tartışmalarıyla başlayıp 15 Temmuz ihanet gecesiyle sonuçlanan süreç, bu tehlikenin değer ve büyüklüğünü bütün çıplaklığıyla göstermiştir.
Dershaneler üzerinden eğitim alanında inhisar oluşturan, kendisini insanlığın ve ülkemizin hizmetine adanmış bir yapı olarak gösteren FETÖ’nün gerçek yüzü 15 Temmuz gecesinde tüm vahimliği ile ortaya çıkmış; kırk yılı aşkın müddettir devam eden darbeci tertipler hem fiilen hem de hukuken çökmeye başlamıştır.
PEDAGOJİK-SOSYOLOJİK ART PLAN
Bu periyotta büyüyen ve derinleşen pedagojik-sosyolojik tabloyu üç ana eksende kıymetlendirmek mümkündür. Birincisi, eğitim-öğretim süreçlerinin genel sistematiğinin ve mahiyetinin bozulmasıdır.
Okul bilgisi değersizleştirilmiş, öğretmenin kelamı önemsizleştirilmiştir. Dershanede test çözmek, okulda anlamaya ve öğrenmeye çalışmaktan daha değerli sayılmıştır. Dershanelerin okullara göre elde ettiği bu mekânsal üstünlük tıpkı vakitte FETÖ’nün lider-mürit eksenli biatçı propagandasına taban sunmuş, vatandaşlık hukuku bağlamında cereyan eden birey-devlet bağını zedeleyici bir öge olmuştur.
İkincisi, eğitimde eşitsizliğin sistematik bir hâl kazanmış olmasıdır. Muvaffakiyet, ailelerin ekonomik gücüyle hakikat orantılı hâle gelmiştir. Dershane fiyatı ödeyebilen çocuklar sistemin üst basamaklarına taşınırken maddi imkânı olmayanlar sürecin başından geride bırakılmıştır.
Üçüncüsü ve en tehlikelisi ise, FETÖ tandanslı yapıların devleti içeriden kuşatmaya başlamış olmasıdır. Eğitimde oluşturulan bu paralel yapı, vakitle çocukların imtihan muvaffakiyetinden öte sadakatine de talip olmuş ve onları vesayetçi emelleri doğrultusunda araçsallaştırmıştır.
Kamuoyunda “dershane tartışmaları” olarak isimlendirilen sürecin yaslandığı sosyolojik art planı ana sınırlarıyla bu biçimde özetlemek mümkündür. Periyodun hükûmetinin dershanelere ait olarak aldığı kararların ardında pedagojik münasebetler kadar, üstteki cinsten siyasal ve toplumsal nedenler de tesirli olmuştur.
Bu tartışmalar ve alınan kararlar sonucunda kurumsal inanç, eşitlik ve kamu otoritesi tekrar tahkim edilmiş; ülkemizin maruz kaldığı en büyük tehdit ve tehlike odaklarından birinin sosyolojik ve ekonomik membaı geri döndürülemez biçimde kurutulmuştur.
DERSHANELERİN DÖNÜŞÜMÜ
Dershanelerin dönüşümüne ait kararlar; eşitliği güçlendirmek, ölçme-değerlendirme süreçlerini şeffaf ve denetlenebilir hâle getirmek, eğitimin merkezine tekrar okulu ve öğretmeni yerleştirmek emeliyle alınmıştır. Dönüşüm programları, teşvik modelleri ve geçiş araçlarıyla bu alanın içerdiği pedagojik, sosyolojik ve siyasal boşlukların tamamı kamusal akılla tekrar inşa edilmiştir.
Süreç içerisinde devlet, bir düzenleyici durumundan fazla toplumsal adaletin taşıyıcısı olarak da etkin bir rol üstlenmiştir. Destek kursları, burs imkânları, barınma takviyeleri ve öğretmen teşvikleriyle kamusal eğitim tekrar güçlü bir yere oturmuştur. Böylelikle çocuğunu dershaneye gönderemeyen ailenin evladı da birebir imtihanda, eşit şartlarda yarışabileceği bir imkâna kavuşmuştur.
Bu yeni düzenlemede muvaffakiyet, artık dışarıdan alınan özel takviyelerin değil; okulun sağladığı iç dinamiğin ve öğretmenin rehberliğinin yapıtı olarak tanımlanmıştır.
Ancak daha da kıymetlisi, güvenlik boyutu tartışılan imtihanların yine ve güçlü bir biçimde organize edilmiş olmasıdır. Zira bu yıllarda eğitim sisteminin içinden beslenen ve dışarıdan örgütlenen yapılar, devletin stratejik kurumlarını ele geçirmeye başlamış; ölçme-değerlendirme süreçlerini manipüle ederek adalet hissini zedelemiş, liyakati itibarsızlaştırmış, toplumsal huzuru tehdit etmiştir. 2013’ten itibaren yaşanan pek çok imtihan skandalı, kamuoyunda oluşan meşruiyet krizini derinleştirmiştir. FETÖ’nün eğitimdeki örgütlenmesi istihbaratın, güvenliğin ve yargının merkezine kadar uzanan bir paralel yapılanmanın da taşıyıcısı olmuştur.
Nitekim 15 Temmuz 2016 gecesi milletçe yaşadığımız ihanet, eğitimde kurulan bu paralel yapının devletin bütünlüğünü tehdit edecek noktaya ulaşmasının açık sonucudur. Bu ihanetin mayası, dershane koridorlarında yoğrulmuştur. Yıllarca test kitapçıklarının ortasında ihanet şebekesine dönük sadakat aşılanmış, genç dimağlar örgütlü bir vesayete devşirilmiştir. O gece sokaklara çıkan milyonlar, aslında eğitim üzerinden devlete karşı yürütülen çok uzun bir işgalin son halkasına karşı direnmiş, legal kamu nizamını tekrar inşa etmiştir.
EĞİTİMDE FETÖ TEMİZLİĞİ
Dershane tartışmalarının başlangıcından 15 Temmuz sonrasındaki sürece dek alınan tüm kararlar, türel kontrol süzgeçlerinden geçirilerek Anayasa Mahkemesinin değerlendirmeleri ışığında yine yapılandırılmıştır. Kamuya ilişkin taşınmazların eğitim yatırımlarına tahsisi, teşvik sistemleri, dönüşüm takviyeleri ve özel öğretim kurslarının yasal yere oturtulmasıyla birlikte kontrol kapasitesi genişletilmiş; eğitimin dış aktörlerin değil, devletin ve milletin kontrolünde kalması sağlanmıştır.
Bu çerçevede menfur darbe teşebbüsünün yaşandığı 2016 Temmuz’undan sonra atılan adımlar, 2011-2016 periyodundaki yönelimlerin gerekliliğini ve haklılığını teyit etmiş; eğitim alanının FETÖ yapılanmasından arındırılmasının önünü açmıştır. Hukuk devleti unsuruna azami derecede ihtimam gösterilerek ve “genelleme yapmadan ayıklama” ilkesine tam riayet edilerek yürütülen bir süreç içinde Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde çalışan çok sayıda FETÖ üyesi ihraç edilmiş; bu yapıyla bağlantılı özel öğretim kurumu, yurt, pansiyon ve gibisi yerler kapatılmıştır. Tekrar bu yapıya ilişkin çok sayıda okul, kamu okulu statüsüne alınarak milletin hizmetine sunulmuştur.
Aynı dönemde “merdiven altı” yapıları önlemek üzere müsaade, kontrol ve tarif rejimine dönük yeni düzenlemeler yapılmıştır. Özel öğretim kurslarının bilim kümesi sayısı sonlandırılmış, böylelikle çeşitli kılıflar altında dershane fonksiyonunun sürdürülmesinin önüne geçilmiştir. İlgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği hâlinde ruhsat, fiziki durum ve istihdam kontrolleri sıkılaştırılmıştır.
AYNAMIZ BERRAK VE SAĞLAM
2011-2016 devri, imtihan merkezli kültürün gölgesinden çıkılarak (yakın bir vakit evvel Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ismiyle uygulamaya koyduğumuz) okul merkezli bir öğrenme iklimine geçişin eşiğidir. 15 Temmuz’un acı deneyimi, bu geçişin devletin bekasını ilgilendiren bir mecburilik olduğunu açıkça göstermiştir.
Bu nedenle, dershanelerin dönüşüm süreci, birebir vakitte Türkiye’nin eğitimde nasıl bir gelecek tasavvur ettiğini tüm dünyaya ilan ettiği stratejik bir tercih olarak görülmelidir. Çünkü eğitim, bir milletin geleceğe tuttuğu aynadır; o aynayı berrak ve sağlam tutmak, devlet aklının da toplumsal adaletin de görevidir.
Bu ise öğrenmenin merkezine okulu, düşünmenin temeline özgürlüğü, dersin içeriğine bilimi, müfredatın öznesine bireyi, sadakatin kökenine vatanı, toplumsallaşmanın eksenine fazilet ve bedelleri koymakla mümkündür. Bu çizgi korunduğu sürece, gençlerimizin başarısı hakkaniyetli bir eğitim ekosisteminin yapıtı olmaya devam edecektir.
Dönemin Millî Eğitim Bakanlığı müsteşarı olarak sürecin başında yer alan Tekin, Yeni Şafak’taki yazısında dershanelerin o yıllar prestijiyle devletin eğitimdeki merkezi otoritesini yıpratmayı amaçlayan FETÖ’nün simgesine dönüştüğünü belirterek şu tespitleri yaptı:
“FETÖ yapılanması, dershaneler aracılığıyla kurduğu geniş ve görece kontrolsüz ağ üzerinden hem ülkenin nitelikli insan kaynağını itinayla gizlediği vesayetçi emelleri doğrultusunda devşirebilmiş hem de her türlü takiyecilikle bezenmiş kelamda sivil toplumcu kimliği için saygın bir kurumsal imaj oluşturma imkânı ve ekonomik rant alanı elde etmiştir. Böylelikle devletin tüm organlarını ele geçirmeye dönük uzun erimli bir toplumsal mühendislik çalışmasının temellerini atan FETÖ, vakitle ulusal güvenliği ve ülkenin bekasını etkileyecek kadar büyük bir sorun ve tehlikeye dönüşmüştür. Dershane tartışmalarıyla başlayıp 15 Temmuz ihanet gecesiyle sonuçlanan süreç, bu tehlikenin ehemmiyet ve büyüklüğünü bütün çıplaklığıyla göstermiştir.”
Dönemin hükûmetinin dershanelere ait olarak aldığı kararların ardında, pedagojik münasebetler kadar, bu cinsten siyasal ve toplumsal nedenlerin de tesirli olduğunu belirten Bakan Tekin, menfur darbe teşebbüsünden sonra geliştirilen siyasetler sonucunda eğitim alanının FETÖ yapılanmasından arındırıldığının, kurumsal inanç, eşitlik ve kamu otoritesinin tekrar tahkim edildiğinin, ülkemizin maruz kaldığı en büyük tehdit ve tehlike odaklarından birinin sosyolojik ve ekonomik membaının geri döndürülemez biçimde kurutulduğunun altını çiziyor.
Ve şu çapıcı tespitle yazısını sonlandırıyor:
“Dershanelerin dönüşüm süreci, Türkiye’nin eğitimde nasıl bir gelecek tasavvur ettiğini tüm dünyaya ilan ettiği stratejik bir tercihtir. Çünkü eğitim, bir milletin geleceğe tuttuğu aynadır; o aynayı berrak ve sağlam tutmak, devlet aklının da toplumsal adaletin de görevidir. Bu ise öğrenmenin merkezine okulu, düşünmenin temeline özgürlüğü, dersin içeriğine bilimi, müfredatın öznesine bireyi, sadakatin kökenine vatanı, toplumsallaşmanın eksenine insani prensip ve pahalar setini koymakla mümkündür.”
İşte Millî Eğitim Bakanı Prof. Dr. Yusuf Tekin’in kaleme aldığı o makale;
EĞİTİMDE PARADİGMA DEĞİŞİMİ: AK PARTİ İKTİDARLARINDA SİSTEM VE VİZYONUN TEKRAR İNŞASI
Dershanelerin dönüşüm süreci, Türkiye’nin eğitimde nasıl bir gelecek tasavvur ettiğini tüm dünyaya ilan ettiği stratejik bir tercihtir. Çünkü eğitim, bir milletin geleceğe tuttuğu aynadır; o aynayı berrak ve sağlam tutmak, devlet aklının da toplumsal adaletin de görevidir.
Tarih aralığı olarak 2011–2016, eğitim sistemimizin iç dokusunda yıllardır biriken imtihan merkezli sorun ve alışkanlıkların en görünür hâle geldiği bir eşiği temsil eder. O yıllarda dershaneler salt eğitim alanında hizmet sunan hazırlık merkezleri olmanın çok ötesine geçmiş; gençlerin toplumsallaşmasını, yönelimlerini ve mensubiyet hissini biçimlendiren ideopolitik bir fonksiyonellik de kazanmıştı. Örgün olmayan yapısı ve esnekliği hasebiyle gençler için cazip hâle gelen/getirilen bu kurumlar; zaman içinde okulu zayıflatan, öğretmeni işlevsizleştiren ve ailelerin sırtına daima ekonomik yük bindiren bir sistematiğe evrilmiş ve adeta alternatif bir eğitim alanı üretmişti.
DERSHANE TARTIŞMALARINDAN 15 TEMMUZ’A EĞİTİMDE ARINMA DÖNEMİ
Eğitimle hayat ortasındaki bağı zayıflatan, devlet otoritesinin sorgulanmasına yol açan ve devlet dışı aktörlerin türlü siyasal ve toplumsal maksatlar doğrultusunda güç devşirmelerine imkân sağlayan bir iklimin oluştuğu bu alanda dershaneler; bir müddet sonra gerçek kimliği tüm açıklığıyla ortaya çıkacak olan STK görünümlü ideolojik bir yapının, FETÖ’nün simgesine dönüşmüştü.
Söz konusu yapının güdümündeki dershaneler, gençlerin imtihanlarla birlikte belli zihniyet kalıplarına, mensubiyet alakalarına ve nihayetinde o yapının zümrevi emel ve çıkarları doğrultusunda planlanmış meslek amaçlarına hazırlandığı toplumsal platformlar hâline gelmişti.
Gölge ya da paralel eğitim olarak isimlendirilebilecek bu platformlar, pedagojik bir eksiklikten çok devletin eğitimdeki merkezi otoritesini yıpratmayı amaçlayan stratejik bir yapılanmadan güç alarak büyümüştü.
Bu periyotta demografik baskı, hızlanan kentleşme ve ortaöğretim kademesinde yoğunlaşan rekabet sınavı hayatın ana örgütleyicisine dönüştürmüştü. Talep dinamiği, esnek ve yaygın bir dış dayanak piyasasını beslerken dershaneler erişilebilirlik argümanıyla cazibe üretmiş lakin birebir anda okulun değerini ikincilleştiren, öğretmeni destek ögesine indirgeyen ve aile bütçesini baskılayan bir alternatif hâline gelmişti.
Bu ikili yapı; toplumsal mobiliteyi güçlendirmekten çok, gelir seviyesine hassas bir filtre fonksiyonu görmüş, imtihan başarısı üzerinden eşitsizlikleri tekrar üretmiştir. Öğrenmenin doğasıyla ölçmenin tekniği ortasındaki makas açıldıkça kurumsal inanç erozyona uğramış; bilgi seviyesi test çözme maharetine, okul ise süreksiz bir geçiş koridoruna indirgenmiştir.
Çocukların, gençlerin ve ebeveynlerin kamu otoritesine duyduğu inanç zedelenmiş, bunun yerine kontrolsüz ağlar ön plana çıkmıştır. Hakikaten 15 Temmuz menfur darbe teşebbüsüne dek uzanan yolun kilometre taşları da bu ağlar aracılığıyla sinsice döşenmiştir.
Bu süreçte, eğitim alanındaki kamu otoritesini fonksiyonsuz kılacak kadar güçlü bir hegemonik aktöre dönüşen FETÖ yapılanması, dershaneler aracılığıyla kurduğu geniş ve görece kontrolsüz ağ üzerinden hem ülkenin nitelikli insan kaynağını ihtimamla gizlediği vesayetçi maksatları doğrultusunda devşirebilmiş hem de her türlü takiyecilikle bezenmiş kelamda sivil toplumcu kimliği için saygın bir kurumsal imaj oluşturma imkânı ve ekonomik rant alanı elde etmiştir.
Böylece devletin tüm organlarını ele geçirmeye dönük uzun erimli bir toplumsal mühendislik çalışmasının temellerini atan FETÖ, vakitle ulusal güvenliği ve ülkenin bekasını etkileyecek kadar büyük bir sorun ve tehlikeye dönüşmüştür. Dershane tartışmalarıyla başlayıp 15 Temmuz ihanet gecesiyle sonuçlanan süreç, bu tehlikenin değer ve büyüklüğünü bütün çıplaklığıyla göstermiştir.
Dershaneler üzerinden eğitim alanında inhisar oluşturan, kendisini insanlığın ve ülkemizin hizmetine adanmış bir yapı olarak gösteren FETÖ’nün gerçek yüzü 15 Temmuz gecesinde tüm vahimliği ile ortaya çıkmış; kırk yılı aşkın müddettir devam eden darbeci tertipler hem fiilen hem de hukuken çökmeye başlamıştır.
PEDAGOJİK-SOSYOLOJİK ART PLAN
Bu periyotta büyüyen ve derinleşen pedagojik-sosyolojik tabloyu üç ana eksende kıymetlendirmek mümkündür. Birincisi, eğitim-öğretim süreçlerinin genel sistematiğinin ve mahiyetinin bozulmasıdır.
Okul bilgisi değersizleştirilmiş, öğretmenin kelamı önemsizleştirilmiştir. Dershanede test çözmek, okulda anlamaya ve öğrenmeye çalışmaktan daha değerli sayılmıştır. Dershanelerin okullara göre elde ettiği bu mekânsal üstünlük tıpkı vakitte FETÖ’nün lider-mürit eksenli biatçı propagandasına taban sunmuş, vatandaşlık hukuku bağlamında cereyan eden birey-devlet bağını zedeleyici bir öge olmuştur.
İkincisi, eğitimde eşitsizliğin sistematik bir hâl kazanmış olmasıdır. Muvaffakiyet, ailelerin ekonomik gücüyle hakikat orantılı hâle gelmiştir. Dershane fiyatı ödeyebilen çocuklar sistemin üst basamaklarına taşınırken maddi imkânı olmayanlar sürecin başından geride bırakılmıştır.
Üçüncüsü ve en tehlikelisi ise, FETÖ tandanslı yapıların devleti içeriden kuşatmaya başlamış olmasıdır. Eğitimde oluşturulan bu paralel yapı, vakitle çocukların imtihan muvaffakiyetinden öte sadakatine de talip olmuş ve onları vesayetçi emelleri doğrultusunda araçsallaştırmıştır.
Kamuoyunda “dershane tartışmaları” olarak isimlendirilen sürecin yaslandığı sosyolojik art planı ana sınırlarıyla bu biçimde özetlemek mümkündür. Periyodun hükûmetinin dershanelere ait olarak aldığı kararların ardında pedagojik münasebetler kadar, üstteki cinsten siyasal ve toplumsal nedenler de tesirli olmuştur.
Bu tartışmalar ve alınan kararlar sonucunda kurumsal inanç, eşitlik ve kamu otoritesi tekrar tahkim edilmiş; ülkemizin maruz kaldığı en büyük tehdit ve tehlike odaklarından birinin sosyolojik ve ekonomik membaı geri döndürülemez biçimde kurutulmuştur.
DERSHANELERİN DÖNÜŞÜMÜ
Dershanelerin dönüşümüne ait kararlar; eşitliği güçlendirmek, ölçme-değerlendirme süreçlerini şeffaf ve denetlenebilir hâle getirmek, eğitimin merkezine tekrar okulu ve öğretmeni yerleştirmek emeliyle alınmıştır. Dönüşüm programları, teşvik modelleri ve geçiş araçlarıyla bu alanın içerdiği pedagojik, sosyolojik ve siyasal boşlukların tamamı kamusal akılla tekrar inşa edilmiştir.
Süreç içerisinde devlet, bir düzenleyici durumundan fazla toplumsal adaletin taşıyıcısı olarak da etkin bir rol üstlenmiştir. Destek kursları, burs imkânları, barınma takviyeleri ve öğretmen teşvikleriyle kamusal eğitim tekrar güçlü bir yere oturmuştur. Böylelikle çocuğunu dershaneye gönderemeyen ailenin evladı da birebir imtihanda, eşit şartlarda yarışabileceği bir imkâna kavuşmuştur.
Bu yeni düzenlemede muvaffakiyet, artık dışarıdan alınan özel takviyelerin değil; okulun sağladığı iç dinamiğin ve öğretmenin rehberliğinin yapıtı olarak tanımlanmıştır.
Ancak daha da kıymetlisi, güvenlik boyutu tartışılan imtihanların yine ve güçlü bir biçimde organize edilmiş olmasıdır. Zira bu yıllarda eğitim sisteminin içinden beslenen ve dışarıdan örgütlenen yapılar, devletin stratejik kurumlarını ele geçirmeye başlamış; ölçme-değerlendirme süreçlerini manipüle ederek adalet hissini zedelemiş, liyakati itibarsızlaştırmış, toplumsal huzuru tehdit etmiştir. 2013’ten itibaren yaşanan pek çok imtihan skandalı, kamuoyunda oluşan meşruiyet krizini derinleştirmiştir. FETÖ’nün eğitimdeki örgütlenmesi istihbaratın, güvenliğin ve yargının merkezine kadar uzanan bir paralel yapılanmanın da taşıyıcısı olmuştur.
Nitekim 15 Temmuz 2016 gecesi milletçe yaşadığımız ihanet, eğitimde kurulan bu paralel yapının devletin bütünlüğünü tehdit edecek noktaya ulaşmasının açık sonucudur. Bu ihanetin mayası, dershane koridorlarında yoğrulmuştur. Yıllarca test kitapçıklarının ortasında ihanet şebekesine dönük sadakat aşılanmış, genç dimağlar örgütlü bir vesayete devşirilmiştir. O gece sokaklara çıkan milyonlar, aslında eğitim üzerinden devlete karşı yürütülen çok uzun bir işgalin son halkasına karşı direnmiş, legal kamu nizamını tekrar inşa etmiştir.
EĞİTİMDE FETÖ TEMİZLİĞİ
Dershane tartışmalarının başlangıcından 15 Temmuz sonrasındaki sürece dek alınan tüm kararlar, türel kontrol süzgeçlerinden geçirilerek Anayasa Mahkemesinin değerlendirmeleri ışığında yine yapılandırılmıştır. Kamuya ilişkin taşınmazların eğitim yatırımlarına tahsisi, teşvik sistemleri, dönüşüm takviyeleri ve özel öğretim kurslarının yasal yere oturtulmasıyla birlikte kontrol kapasitesi genişletilmiş; eğitimin dış aktörlerin değil, devletin ve milletin kontrolünde kalması sağlanmıştır.
Bu çerçevede menfur darbe teşebbüsünün yaşandığı 2016 Temmuz’undan sonra atılan adımlar, 2011-2016 periyodundaki yönelimlerin gerekliliğini ve haklılığını teyit etmiş; eğitim alanının FETÖ yapılanmasından arındırılmasının önünü açmıştır. Hukuk devleti unsuruna azami derecede ihtimam gösterilerek ve “genelleme yapmadan ayıklama” ilkesine tam riayet edilerek yürütülen bir süreç içinde Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde çalışan çok sayıda FETÖ üyesi ihraç edilmiş; bu yapıyla bağlantılı özel öğretim kurumu, yurt, pansiyon ve gibisi yerler kapatılmıştır. Tekrar bu yapıya ilişkin çok sayıda okul, kamu okulu statüsüne alınarak milletin hizmetine sunulmuştur.
Aynı dönemde “merdiven altı” yapıları önlemek üzere müsaade, kontrol ve tarif rejimine dönük yeni düzenlemeler yapılmıştır. Özel öğretim kurslarının bilim kümesi sayısı sonlandırılmış, böylelikle çeşitli kılıflar altında dershane fonksiyonunun sürdürülmesinin önüne geçilmiştir. İlgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği hâlinde ruhsat, fiziki durum ve istihdam kontrolleri sıkılaştırılmıştır.
AYNAMIZ BERRAK VE SAĞLAM
2011-2016 devri, imtihan merkezli kültürün gölgesinden çıkılarak (yakın bir vakit evvel Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ismiyle uygulamaya koyduğumuz) okul merkezli bir öğrenme iklimine geçişin eşiğidir. 15 Temmuz’un acı deneyimi, bu geçişin devletin bekasını ilgilendiren bir mecburilik olduğunu açıkça göstermiştir.
Bu nedenle, dershanelerin dönüşüm süreci, birebir vakitte Türkiye’nin eğitimde nasıl bir gelecek tasavvur ettiğini tüm dünyaya ilan ettiği stratejik bir tercih olarak görülmelidir. Çünkü eğitim, bir milletin geleceğe tuttuğu aynadır; o aynayı berrak ve sağlam tutmak, devlet aklının da toplumsal adaletin de görevidir.
Bu ise öğrenmenin merkezine okulu, düşünmenin temeline özgürlüğü, dersin içeriğine bilimi, müfredatın öznesine bireyi, sadakatin kökenine vatanı, toplumsallaşmanın eksenine fazilet ve bedelleri koymakla mümkündür. Bu çizgi korunduğu sürece, gençlerimizin başarısı hakkaniyetli bir eğitim ekosisteminin yapıtı olmaya devam edecektir.
