-
Haber7-ÖZEL
Sudan’da 2023’ten beri ordu ile Hızlı Takviye Kuvvetleri (RFS) arasındaki çatışmalar giderek artarken BM çatışmaların bulunduğu El Faşir ve Güney Kordofan‘da kıtlık ilan etti.
26 Ekim günü Kuzey Darfur eyaleti merkezi El Faşir’de binlerce sivil vahşice katledildiği imajlar dünya basınına servis edilmiş, uydu manzaralarıyla vahşetin boyutu gözler önüne sermişti.
Hızlı Takviye Kuvvetleri’nin ülkede bayan, çocuk, yaşlı demeden binlerce kişiyi katlederken 2025 yılı itibariyle Sudan’da 150 bin insanın öldürüldüğü 12,6 milyondan fazla Sudanlı’nın yerinden edildiği öğrenildi.
KATLİAMA DAYANAK VEREN İKİ ÜLKE
Ülkenin başşehri Hartum, ordu ve RSF güçleri tarafından ikiye bölünmüşkenmilisler ise Darfur ve Kordofan’da hakimiyet kurdu.
Sudan ordusu ise Kızıldeniz limanlarında denetimi korumak için gayret ederken Afrika Boynuzu (Cibuti , Eritre , Etiyopya , Somaliland ve Somali) olarak bilinen bölgede güç istikrarının yine şekillenmesi için İsrail ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE)’nin RSF’ye dayanak verdiği biliniyor.
İSRAİL’İN KIZILDENİZ’DE VARLIĞINI YASALLAŞTIRMA ÇABASI
İsrail Haaretz gazetesi, Ağustos 2025’te İsrail’in, “Husi tehditlerinden global nakliye yollarını koruma” mazeretiyle Kızıldeniz’de askeri genişlemeyi legalleştirmek için Sudan’ın savaşını kullandığını kaydetti.
İsrail hükümeti Akdeniz’den sonra Kızıldeniz’i birincil ulusal güvenlik alanı olarak kabul ediyor. İsrail’in stratejisi kapsamında ise Sudan ileri bir tampon bölge vazifesi görüyor.
ABD ve BAE’nin Doğu Afrika’da faaliyet göstermesiyle Tel Aviv, askeri yığınağını milletlerarası deniz güvenliğini ve Sudan’daki kaosu mazeret ederek Kızıldeniz’deki artan varlığının hem münasebeti hem de örtüsü haline getirmeyi amaçlıyor.
TÜRKİYE’NİN AFRKİA’DAKİ VARLIĞINI İSRAİL YAKIN TAKİBE ALDI
Türkiye’nin bölgedeki varlığından çekinen İsrail ve öbür global aktörler Türkiye’nin 2000 yılından beri Afrika açılımı kapsamında Sudan ile münasebetlerini güçlendirmiş, ekonomik ve stratejik işbirlikleri ile Kızıldeniz’deki Sevakin Adası projesi Ankara’nın bölgedeki varlığını derinleştirmesini sağlamıştı.
Kızıldeniz’de de nüfuzunu genişletmek için Sudan’daki hücumları fırsat bilen İsrail, Türkiye’nin Afrika’da ile yakın alakalarından rahatsızlık duymuş, geçtiğimiz günlerde Afrika’da artan Türk askeri varlığına dair farklı gazetelerde birçok makale yayınlanmıştı.
Fransa’nın Afrika’dan çekilmesiyle Türkiye’nin bölgedeki boşluğu doldurduğunu belirten İsrail, bölge için vaktinde harekete geçmeyerek potansiyel ülkeleri kaybettiğini belirtilmiş, İsrail-Afrika Bağları Enstitüsü CEO’su Shiri Fein-Grossman, “İsrail, nispeten düşük bir yatırımla Afrika’da muazzam bir fark yaratabilir” demişti.
Türk donanmasının Kızıldeniz ve Somali kıyıları boyunca devriye gezdiği ve bu durumdan ötürü tasalarını lisana getirerek İsrail’e akıl vermeye kalkan Kenya merkezli Sahan Küresel niyet kuruluşunun araştırma yöneticisi Dr. Rashid Abdi, “Türkiye birinci kere yalnızca bir Akdeniz gücü değil, tıpkı vakitte Kızıldeniz ve Batı Hint Okyanusu’nda da bir güç. İsrail’in yerinde olsam katiyen endişelenirdim.” diyerek tedbir alması konusunda açıklamalarda bulunmuştu.
İsrael Hayom gazetesi de İsrail hükümetinin Afrika ve Kızıldeniz’den uzak kalmayı göze alamayacağını, Türkiye’nin bölgede uzay üssü kurması ve balistik füze fırlatma denemelerine dair ikazda bulunarak, “İsrail Devleti’ne verilen temel bildiri, İsrail’in Afrika’dan, Kızıldeniz alanından ve Batı Hint Okyanusu’ndan uzak kalmayı göze alamayacağıdır. İsrail’in stratejik rakiplerinin birçok şu anda kıtada çok güçlü bir formda ilerliyor.
Türkiye, Somali ile çığır açan bir güvenlik işbirliği mutabakatı imzaladı. Orada binlerce Türk askeri bulunuyor ve Türkiye’nin balistik füzelerinin menzilini artırmasına imkan sağlayacak bir uzay üssü inşa ediyorlar.” demişti.
KÜRSEL GÜÇLERİN AFRİKA’YI ARAP DÜNYASINDAN AYIRMA PLANI
Sudan’ın geleceği için 2005 yılında ABD ve İngiltere himayesine imzalanan Naivasha Mutabakatı ve 2011 yılında Güney Sudan’ın ayrılması ile Sudan’ın bölünmesine yer hazırlanmış Sudan’ı 5’e bölme planı hazırlanmıştı.
Türkiye Gazetesi’nde yer alan makalede Sudan’ın bölünme planına ait;
- Hartum merkezli Kuzey Sudan,
- Çoğu Afrika kökenli olan altım ve minaler açısından varlıklı yer altı kaynaklarının bulunduğu Darfur,
- Kızıldeniz – limanlar ve petrol bölgesi; bölgesel aktörler; BAE, Suudi Arabistan, Mısır maksadında olan Doğu bölgesi
- Tarımsal ve petrol kaynakları varlıklı hudut bölgesi Nübe Dağları ve Kordofan
- Mavi Nil etrafı. Etiyopya ve Güney Sudan hududunda, su stratejisi açısından kritik olan bölge Yeni Güney olarak Sudan’ı bölme planı hazırlanmıştı.
SU VE KIYMETLİ MADENLERİ DENETİM ETMEK İSTİYOR
İsrail’in işine yarayacak olan bu plan ile Kızıldeniz’de hâkimiyet sağlayacak global güçler su, güç ve altın alanını denetim ederek Afrika’yı Arap dünyasından ayırma fonksiyonu görmeyi amaçlıyor.
İNGİLTERE BÖLGEDEKİ SAVAŞI KÖRÜKLÜYOR
Middle East Monitor’de yer alan haberde ise, Silah Ticaretine Karşı Kampanya (CAAT) tarafından hazırlanan raporlarda BAE aracılığıyla İngiltere’ye ilişkin silah ve mühimmatların Sudan’da bulunduğu ve İngiltere hükümetinin savaşı körüklemekle suçlandığı belirtildi.
