ABD’nin toplam kamu borcu rekor tazeledi. ABD’nin 2 Ağustos tarihinde ulaştığı rekor düzey olan 37 trilyon dolar seviyesindeki kamu borcu, 82 gün içerisinde 1 trilyon dolar daha arttı. ABD Hazine Bakanlığı tarafından yayımlanan verilere nazaran, toplam borç 22 Ekim prestijiyle 38 trilyon dolar düzeyini aştı.
Mali siyasetler üzerinde çalışan fikir kuruluşu Peter G. Peterson Vakfı, bu meblağın ABD’de kişi başına 111 bin dolar borç manasına geldiğini duyurdu. Niyet kuruluşu ayrıyeten, ABD’nin dış borç ölçüsünün Çin, Hindistan, Japonya, Almanya ve İngiltere’nin ekonomilerinin tamamının gayrisafi yurtiçi hasılalarının toplam kıymetine eşit olduğuna dikkat çekti.
“BU ÖLÇÜ AVRUPA BİRLİĞİ’NİN TÜM EKONOMİK ÜRETİMİNİN İKİ KATI”
Temsilciler Meclisi Bütçe Komisyonu Başkanı Jodey Arrington, kamu borcunu “ABD’nin sıradaki büyük savaşı” olarak nitelendirdi. Cumhuriyetçi siyasetçi, “ABD şu anda 38 trilyon dolar borçlu. Bunu somutlaştırmak gerekirse, bu ölçü Avrupa Birliği’nin tüm ekonomik üretiminin iki katı, İngiltere’nin yıllık bütçesinin 20 katı ve 18 yaş altındaki her genç Amerikalı için 500 bin dolarlık ezici bir yük manasına geliyor” dedi.
Arrington, “Kamu borcu, ABD’nin sıradaki büyük savaşıdır. Şayet bu savaşı kaybedersek, ABD’nin dünya liderliğini ve çocuklarımızın geleceğini kaybederiz. Fakat ulusal hamasetimizi toplayıp sorumlu bir halde müdahale edebilirsek ABD, 21. asra liderlik edecektir” sözlerini kullandı.
ABD’NİN BORCU 2047 YILINA KADAR GAYRİSAFİ YURTİÇİ HASILANIN YÜZDE 200’ÜNE ULAŞABİLİR
Partiler üstü bir kurum olan Kongre Bütçe Ofisi (CBO) ise, ABD’nin borcunun 2047 yılına kadar gayrisafi yurtiçi hasılanın yüzde 200’üne ulaşabileceğine dikkat çekti. Ekonomistler, bugün prestijiyle 38,1 trilyon doları aşan ve her saniye yüzlerce dolar artan kamu borcunun, borçlanmanın hızlanmasıyla birlikte önümüzdeki birkaç ay içerisinde 39 trilyon dolara ulaşmasını bekliyor.
MOODY’S ABD’NİN KREDİ NOTUNU DÜŞÜRMÜŞTÜ
Kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, mayıs ayında ABD’nin kredi notunu AAA düzeyinden AA1’e düşürmüş ve bu karara münasebet olarak ABD idarelerinin büyük yıllık bütçe açıkları ve artan faiz maliyetlerine ait olumsuz eğilimi bilakis çevirmedeki başarısızlığını göstermişti. Dünyanın en büyük iktisadı olan ABD’nin 38 trilyon doları aşan toplam borcu, yalnızca meblağın büyüklüğü açısından değil, bu borcun faiz ödemeleri açısından da büyük bir sorun oluşturuyor. ABD hükümeti, eylül ayı prestijiyle bu borç için 1,21 trilyon dolar harcadı. Bu meblağ, 2025 mali yılı toplam federal harcamaların yüzde 17’sine denk geliyor. Üstelik bu faiz oranı vakitle artmaya devam ediyor. 2021’de ABD hükümetinin ortalama borç geri ödeme faizi yüzde 1,61 iken, artık bu oran yüzde 3,36 düzeyinde bulunuyor. Devlet harcamalarının gelirleri aşması nedeniyle daima artan kamu borcu, ülkenin yaşlanan nüfusu ile birlikte toplumsal güvenlik ve sıhhat hizmetlerine yapılan harcamaların artması, ABD’nin bilhassa 11 Eylül 2001’deki terör ataklarının akabinde savunma harcamalarını artırması, 2008 finansal krizi ve Covid-19 pandemisi sonrasındaki yardım paketleri ve uzun vadeli bütçelerin onaylanmaması üzere faktörlerle derinleşen bir kriz haline gelmiş bulunuyor.
Kamu borcunun büyüklüğü, yalnızca genel olarak hükümet iktisadını değil, vatandaşları da etkiliyor. Çünkü bu, konut ve araç kredileri ile kredi kartı faizlerinin artması, yatırımların azalması ile fiyatlardaki artışların sonlu kalması, mal ve hizmet fiyatlarının tırmanması, enflasyon riski ve hükümetin kimi toplumsal programlarda kesintiye gidebileceği manasına geliyor. Bazı ekonomistler, ABD Başkanı Donald Trump’ın vergileri artırmasıyla yüz milyarlarca dolarlık ek gelir sağlanmasının bütçe açığını kapatma tarafında olumlu bir adım olduğu değerlendirmesinde bulunurken, birtakım ekonomistler ise ABD’nin “yavaş yavaş yoksullaştığı” tespitinde bulunuyor.
TRUMP, “ALTIN KART” VİZESİ ÖNERMİŞTİ
ABD Başkanı Trump, her geçen gün artan kamu borcunun kapatılması için varlıklı göçmenlere “Altın Kart” vizesi satılması biçiminde sıra dışı bir tahlil önermişti. Varlıklı göçmenlere 5 milyon dolar karşılığında “Altın Kart” vizesi verme ve ABD vatandaşlığına gidecek bir süreç sunmayı teklif eden Trump, “1 milyon kart tedarik edilmesi, 5 trilyonluk bir kaynak manasına gelir. 10 milyon satarsanız, bu toplam 50 trilyon eder, ki bizim 35 trilyon dolar borcumuz var. Bu hoş olurdu” sözlerini kullanmıştı.
ABD’nin toplam borcu, 2024 yılı Ocak ayında 34 trilyon dolar, 2024 yılı Temmuz ayında 35 trilyon dolar, 2024 yılı Kasım ayında da 36 trilyon dolar düzeyine ulaşmıştı. Ülkenin kamu borcu 1982 yılında 1 trilyon dolar eşiğini geçmiş, bundan 26 sene sonra 2008 yılında ise 10 trilyon dolar düzeyine gelmişti. Kongre Bütçe Ofisi, 2022’de 30 trilyon dolar düzeyine kadar yükselen toplam borcun 2027’de 40 trilyon doları aşacağını öngörüyor.
