60 sayfalık Terörsüz Türkiye raporu komisyonda 47 oyla kabul edildi. AK Parti, CHP, DEM Parti, MHP ve Yeni Yol “Evet”, TİP ve EMEP “Hayır” oyu kullandı.
Bir üye de çekimser oy verdi. Öte yandan Erdoğan rapora ilişkin, “Komisyon raporunu tamamladı, tarihi bir adım attık, gövdemizi taşın altına koyduk. Şimdi meclisimizde sürecin yasal boyutuyla ilgili mütalaalar başlayacak. Silah bırakanlarla ilgili bazı adımlar atılacak.” dedi.
- TBMM’deki Terörsüz Türkiye komisyonunun hazırladığı 60 sayfalık rapor, 47 kabul, 2 ret ve 1 çekimser oyla komisyonda kabul edildi.
- Raporda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararlarına eksiksiz uyulmasının sağlanması, kayyum uygulamasının sonlandırılması ve infaz adaletinin gözden geçirilmesi gibi öneriler yer alıyor.
- Rapor, PKK’nın silah bırakmasının devletçe teyit edilmesi, geçici bir yasa çıkarılması ve siyasi partiler ile seçim kanunlarının yenilenmesi gibi somut düzenlemeler öneriyor.
Terörsüz Türkiye hedefi kapsamında TBMM’de oluşturulan komisyonun hazırladığı taslak rapor tamamlandı. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, ortak metni “Af mahiyetinde algı üretmekten uzak, hukuku ve kamu vicdanını merkeze alan bir rapor” olarak değerlendirdi.
Tamamlanan Terörsüz Türkiye Raporu 7 bölümden oluşuyor:
- Komisyon çalışmaları
- Komisyonun temel hedefleri
- Türk-Kürt kardeşliği tarihi
- Komisyonda dinlenen kişilerin analizleri
- PKK’nın kendini feshetme süreci
- Sürece ilişkin yasal düzenleme önerileri
- Demokratikleşme ile ilgili öneriler
DİKKAT ÇEKEN ÖNERİLER
Komisyonun ortak raporunda somut öneriler dikkat çekti. Metinde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) kararlarına eksiksiz uyulmasının sağlanması gerektiği vurgulandı. Kamuoyunda “umut hakkı” olarak tartışılan konuya ise doğrudan isim verilmeden, “İnfaz adaletinin sağlanması gerekmektedir” ifadesiyle atıf yapıldı.
Raporda ayrıca, uzun süredir tartışma konusu olan kayyum uygulamasının sonlandırılmasına yönelik öneriye de yer verildi.
RAPOR KOMİSYONDA KABUL EDİLDİ
“Terörsüz Türkiye” hedefi doğrultusunda hazırlanan rapor, komisyonda oy çokluğuyla kabul edildi. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, oylama sonucunu kamuoyuyla paylaştı.
Kurtulmuş, “47 kabul oyu, 2 ret oyu var, 1 arkadaşımız da çekimser kaldı” ifadelerini kullanarak raporun komisyondan geçtiğini açıkladı.
Komisyondaki oylamada siyasi partilerin tutumu da netleşti. AK Parti, MHP, CHP, DEM Parti ve Yeni Yol Partisi oylamada “evet” oyu kullandı.
CHP’li Türkan Elçi, çekimser oy kullandı. TİP’li Ahmet Şık ve EMEP’li İskender Bayhan “ret” oyu verdi. Elçi’nin faili meçhul cinayetlerle ilgili vurgu olmaması sebebiyle çekimser kaldığı öğrenildi.
ERDOĞAN’DAN İLK YORUM
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen “Valiler Buluşması” programında kabul edilen raporla ilgili açıklamada bulundu.
SÜREÇ YASAL ZEMİNE TAŞINIYOR
Erdoğan, “Yol haritası niteliğindeki bu raporu önemli bir kazanım olarak görüyorum şimdi meclisimizde sürecin yasal boyutuyla ilgili mütaalalar başlayacak. Silah bıraktığını ilan eden terör örgütünün tamamen tasfiyesi noktasında bazı adımlar atılacak. Böylece önce terörsüz Türkiye’yi inşallah ardından da terörsüz bölgeyi coğrafyada kuvveden fiile çıkaracağız. ” dedi.
VALİLERE PROVOKASYON UYARISI
Valileri provokasyonlara karşı uyaran Erdoğan, “Sürecin sıhhatli bir şekilde devamı için sınır bölgelerimizdeki valilerimiz başta olmak üzere mülki idare amirlerimize önemli görevler düşüyor. Olası provokasyonların önüne geçilmesi şehirlerimizde uzun ve güven ortamının korunması güvenlik boyutunda en ufak bir zafiyetin olmaması terörsüz Türkiye’ye doğru ilerlediğimiz bugünlerde oldukça mühimdir. Sizlerden bu konuda da azami katkı beklediğimin altını özellikle çiziyor. Merkezi idaremizin yerel yönetimlerimizin sivil toplum kuruluşlarımızın uyum içinde çalışmasıyla inşallah hedeflerimize tek tek ulaşacağız kahraman şehitlerimizin emanetine gazilerimizi ve şehit yakınlarımızın hassasiyetlerine en güçlü şekilde sahip çıkacağız” ifadelerini kullandı.
RAPORUN İÇERİĞİNDE NELER VAR?
Ortak rapordaki somut öneriler, özetle şöyle sıralandı.
- Süreçte en kritik eşit PKK’nın tüm unsurları ile silah bıraktığının devletin güvenlik birimlerince teyit edilmesidir. Tespit ve teyit mekanizması devletin mekanizmaları arasında eşgüdüm ile işlemelidir.
- Amaca hedeflenmiş müstakil ve geçici bir yasaya ihtiyaç duyulmaktadır. Silahı ve şiddeti reddedenlerin topluma yeniden kazandırılması amaçlanmalıdır. Kanun, kamu vicdanı ve kamu vicdanını gözetmelidir.
- Geçici kanun ile birlikte ayrıca Ceza ve İnfaz kanundaki hükümlerden yararlanarak yapılacak düzenlemeler ile ilgili kişiler hakkında mutlaka yasal işlem yapılması değerlendirilmelidir. Af algısı oluşturulmamalıdır.
- Toplumsal bütünleşme sürecinin sağlıklı şekilde ilerlemesine ve her bireyin ortak geleceğe eşit fırsatlarla ulaşmasına yarayan politikaların belirlenmesi zorunludur. Ekonomik ve sosyal imkanların geliştirilmesi öncelikler arasında yer almalıdır. Bölgeye yapılan yatırımların artırılarak uygulanmaya devam edilmesi gerekmektedir.
- Kanunla, örgüt mensuplarının dahil olduğu süreci izleyecek bir mekanizmanın oluşturulması gerekmektedir. Sürecin sağlıklı bir şekilde yürüyüp yürünmediği gözlemlenmelidir.
- Süreçte görev alanlar, komisyon toplantılara iştirak edenlerin ve görevlilerin faaliyetleri yasayla güvence altına alınmalıdır.
- Hakaret ve tehdit gibi suç unsuru içermeyen her düşüncenin ifade edilebildiği bir siyasal ortamın oluşturulması temel bir gereklilik olarak ortaya çıkmaktadır.
AYM VE AİHM KARARLARI
- AİHM ve AYM kararlarına eksiksiz uyulacağını gösteren mekanizmalar güçlendirilmelidir.
UMUT HAKKI
- İnfaz Mevzuatı’nın gözden geçirilerek, infaz adaletini esas alarak yeniden alınması gerekmektedir. AİHM ve AYM’nin içtihatları doğrultusunda tutuksuz yargılamanın esas alınmasına özen gösterilmektedir.
- Temel hak ve özgürlüklerin tam ve eksiksiz kullanılması önündeki engeller kaldırılmalıdır.
- İfade özgürlüğü kapsamındaki eylemler, terör suçu olarak değerlendirilmemelidir.
- Basın özgürlüğünü sınırlayıcı yasalar, yeniden ele alınmalıdır.
- Yeni bir Siyasi Partiler Kanunu ile Seçim Kanunu’nun hazırlanması gerekmektedir.
- Siyasi Etik Kanunu’nun hazırlanması gerekmektedir.
KAYYUM
- Belediye Başkanının görevden el çektirilmesi durumunda yalnızca Belediye Meclisi’nde seçim yapılması sağlanmalıdır.
