Dünyanın önde gelen akademisyenleri ve siyaset uzmanları, İstanbul Nişantaşı Üniversitesi ev sahipliğinde, Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) ve Euro Mediterranean Academic Network (EMAN) iş birliğiyle düzenlenen “Akdeniz Bölgesinde ve Global Sistemde Yönetişim/Yönetişimsizlik” başlıklı memleketler arası konferansta bir ortaya geldi.
Birleşmiş Milletler’in kuruluşunun 80. yılına atfen düzenlenen aktiflikte, global yönetişim, güvenlik mimarisi, dijital diplomasi, siber tehditler, yapay zekâ, göç, sürdürülebilirlik ve uluslararası bilim diplomasisi hususları ele alındı.
Konferansın açılış konuşmalarını TÜBA Lideri Prof. Dr. Muzaffer Şeker, EMAN Lideri Prof. Dr. Ahmet Nuri Yurdusev ve İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ayşegül Komsuoğlu yaptı.
KİLİT ÜLKE TÜRKİYE
Etkinliğin en dikkat çeken konuşmalarından biri University of Bath’tan Dr. Andre Barrinha
tarafından gerçekleştirildi. Barrinha, Türkiye’nin siber güvenlik ve dijital bağımsızlık alanında bölgesel güç olmanın ötesine geçerek Avrupa’nın bilişsel güvenlik tertibinin kilit aktörü hâline geldiğini vurguladı:
“Çoğunlukla Batı tarafından belirlenen kural ve düzenlemelere karşın, daha fazla internet kullanıcısı Asya’da bulunuyor, bu da bu hakimiyet eğiliminin artmasının beklendiği anlamına geliyor. Bu, siyasi sonrası bir sisteme yol açıyor: gücün yine tanımlanması, devlet dışı aktörlerin dikey meydan okuması, devletler siber uzayı yeni bedel belirlemeleriyle düzenliyor. Siber uzay artık jeopolitik bir arena. Türkiye, altyapı bağımsızlığı, dijital kapasite geliştirme ve çok boyutlu stratejik yaklaşımıyla Avrupa güvenlik mimarisinin merkezindedir.”
Barrinha, COVID-19 sonrası dijitalleşmenin hızlanmasıyla devletlerin siber alanı yine şekillendirdiğini, büyük teknoloji şirketlerinin kriz anlarında ulusal güvenlik aktörü hâline geldiğini belirtti ve “Yeni teknolojiler yeni riskler doğuruyor; güvenlik, rekabetçilik ve şeffaf tedarik zinciri birlikte düşünülmeli” sözlerini kullandı.
“VERİMLİLİK DEĞİL, STRATEJİK EGEMENLİK ÇAĞI”
Swansea Üniversitesi’nden Prof. Siraj Shaikh ise global tedarik zincirlerinin teknopolitik güç rekabetinin merkezine dönüştüğünü belirtti:
“Verimlilik önceliği yerini itimada, dayanıklılığa ve ulusal egemenliğe bırakıyor. Türkiye’nin güvenlik ve üretim stratejileri bu dönüşümün kesimidir.”
Shaikh, “just-in-time” ve offshore üretimin kırılganlık yarattığını, stratejik şeffaflık ve
çeşitlendirilmiş tedarik zinciri muhtaçlığını vurguladı.
BİLİM DİPLOMASİSİ, GÖÇ, İKLİM VE YAPAY ZEKA MASADA
Program boyunca Türkiye’nin bilim diplomasisi kapasitesi, göç siyasetleri, çok kutuplu güvenlik sistemi, iklim krizinin yarattığı yönetişim dönüşümü ve yapay zekâ çağında insan güvenliği üzere başlıklar akademik bakış açısıyla tartışıldı.
UN sisteminin geleceği, “yönetişimsizlik” kavramı, ulus-ötesi tehditler karşısında devlet-özel bölüm iş birliğinin rolü ve bölgesel iş birliklerinin artan kıymeti konferansın gündemine damga vurdu.
TÜRKİYE GLOBAL AKADEMİK İŞ BİRLİĞİNİN MERKEZİNDE
İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ayşegül Komsuoğlu, konuşmasında üniversitenin küresel iş birliği misyonunu vurgularken, açılış oturumunun moderatörlüğünü Ankara Toplumsal Bilimler Üniversitesi’nden Prof. Dr. Mehmet Akif Kireççi yaptı. Bilkent Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ersel Aydınlı da Soft Power kavramını tekrar ele alınması gerekliliğinin altını çizen bir konuşma gerçekleştirdi.
Konferansta karşılık aranan öbür sorular ise şunlar oldu;
-
Küresel yönetişim ve bölgesel yönetişim: birlikte mi yoksa birbirini dışlayan mı?
-
BM sistemi: Kıymetlendirme ve ıslahat muhtaçlığı mı?
-
Güvenlikte yönetişim ve yeni zorluklar: terörizm, yeraltı ağları, siber tehditler
-
Ekonomi, finans ve ticarette yönetişim
-
Enerji kesiminde yönetişim ve tedarik zincirlerinin güvenliği
-
Sağlık ve salgın hastalıklarda yönetişim
-
İnsan güvenliği ve insan haklarının yönetimi
-
Küresel ve bölgesel yönetişimde devletler ve devlet dışı aktörler
-
Akdeniz bölgesinde yönetişim sıkıntıları: göç ve mülteciler, denizcilik ve ulaşım,
-
iklim değişikliği, etraf kirliliği ve sürdürülebilirlik
