AA muhabirinin 2026 yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’ndan derlediği bilgiye nazaran, finans dalının toplam faal büyüklüğü, Haziran 2025 prestijiyle 2024 yıl sonuna nazaran lira bazında yüzde 22,9 artarak 54,6 trilyon liraya, dolar bazında yüzde 9 artarak 1,4 trilyon dolara yükseldi.
Aynı periyotta finansal dalın toplam etkinlerinin gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı yüzde 99,6’dan yüzde 104,1’e çıktı.
2025 yılının birinci yarısında Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) nezaretindeki banka dışı finansal kuruluşların, sigorta ve emeklilik şirketlerinin, portföy idare şirketlerinin ve aracı kurumların dal hissesinde artış görüldü. Bu periyotta mevduat bankalarının ve gayrimenkul yatırım iştiraklerinin dal hisseleri ise azaldı.
FİNANSAL İSTİKRAR KAPSAMINDA HANEHALKI VE FİNANS DIŞI KESİM BORÇLULUĞU
Türkiye’nin hanehalkı ve finans dışı kesim borçluluğu, öteki ülkelerle karşılaştırıldığında düşük bir görünüm sergiliyor. Bu yılın haziran ayı prestijiyle hanehalkı finansal varlıkları ve yükümlülükleri artış eğilimini sürdürürken 2024 yıl sonu ile kıyaslandığında varlıklardaki büyüme yükümlülüklerin üzerinde gerçekleşti.
Hanehalkı finansal varlıkları Haziran 2025 prestijiyle geçen yılın birebir devrine nazaran yüzde 41,5 artışla 19,8 trilyon liraya ulaştı. Bu periyotta varlık kompozisyonunun ana ögesini oluşturan mevduatlar yüzde 37,1 artarak 12,4 trilyon liraya yükseldi.
Mevduatlar içinde tasarruf mevduatı 7,7 trilyon liraya ulaşırken döviz tevdiat hesapları 2,7 trilyon lira düzeyinde gerçekleşti.
Kıymetli maden depo hesapları da kıymet çıkarlarıyla yıllık yüzde 87 artarak 1,9 trilyon liraya yükselirken varlık bileşenlerinden yatırım fonları 5,2 trilyon liraya çıkarak Haziran 2025 prestijiyle yıllık yüzde 79,1 yükseliş kaydetti.
Milli gelire oranla değerlendirildiğinde, hanehalkı varlıklarının GSYH’ye oranının yüzde 37,3, yükümlülüklerin oranının ise yüzde 9,3 seviyesinde kaydedildiği gözlendi.
SERMAYE PİYASALARINDA KÜÇÜK YATIRIMCI HAKLARI GÖZETİLEREK YATIRIMCI TABANI GENİŞLETİLECEK
Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’na nazaran, gelecek yıl finansal bölümde aktiflik ve eser çeşitliliği artırılacak. Sermaye piyasalarında finansal eser ve hizmet çeşitliliği geliştirilecek ve küçük yatırımcı hakları gözetilerek yatırımcı tabanı genişletilecek.
Ekosistemdeki teşebbüsçüler ve yatırımcıların gereksinimleri ile uygulamada karşılaşılan mümkün sıkıntılar dikkate alınarak kitle fonlaması düzenlemelerinde güncellemeler yapılacak.
Gelecek yıl sermaye piyasalarının yenilikçi eserlerle geliştirilerek derinleştirilmesi hedeflenirken işletmelerin sermaye piyasalarından ya da yurt içi ve yurt dışı piyasalardan direkt yatırım biçiminde fon sağlamalarına yönelik aracılık ve danışmanlık hizmetleri verilecek.
Ayrıca mahallî para ünitelerinin dış ticarette kullanımını artırmak gayesiyle, ekonomik ve stratejik değere sahip ülkelerin merkez bankalarıyla para takası ve gibisi işbirliği sistemlerinin araştırılması için çalışmalar yapılacak.
Sermaye piyasası uyuşmazlıklarının tahlile kavuşturulması için alternatif tahlil yollarının yaygınlaştırılmasına yönelik mevzuat çalışmaları sürdürülecek.
PROGRAMDA SERMAYE PİYASALARI VE BORSANIN EKONOMİDEKİPAYINI ARTIRMAYA YÖNELİK MAKSATLAR DE BULUNUYOR
Sermaye piyasalarının ve borsanın iktisattaki hissesinin 2026’da artması öngörülüyor. Gelecek yıl borsada süreç gören şirketlerin piyasa kıymetinin GSYH’nin yüzde 36,5’ine ulaşması hedeflenirken bu yılın sonunda bu oranın yüzde 32,4 düzeyinde gerçekleşmesi bekleniyor.
Bununla birlikte finansal hizmet ihracatının toplam ihracattaki hissesinin arıtılması planlanıyor.
Öte yandan, FinTek ve dijital finans altyapısı güçlendirilmesi planlanıyor. İstanbul Finans ve Teknoloji Üssü ile işbirliği yapılarak finansal teknolojiler uzmanlık sertifikası programı başlatılacak.
Finansal kesimde ise sürdürülebilirlik çalışmaları desteklenecek. Çevresel, Toplumsal ve Yönetişimsel (ÇSY) kriterlere yönelik farkındalık artırılarak sürdürülebilir finans alanında yeni eser ve hizmetler geliştirilecek. Finansal istikrarın güçlendirilmesi gayesiyle kurumsal altyapı güzelleştirilecek, hür piyasanın işleyişini bozabilecek müdahalelerden kaçınılacak.
