TBMM’ye sunulan torba yasa, toplumsal güvenlik ve vergi sisteminde esaslı değişiklikler öngörüyor.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Yavuz Kurt, TBMM’ye sunulan 36 unsurluk torba yasa teklifinin vergi ve toplumsal güvenlik sisteminde esaslı değişiklikler öngördüğünü belirtti. Kurt, düzenlemenin kayıt dışılıkla çaba ve sistemin finansal sürdürülebilirliğini güçlendirmeyi hedeflediğini söz etti. Vergi ve prim affı söylentilerine de değinen Kurt, bu türlü bir çalışmanın şu anda gündemde olmadığını vurguladı.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Yavuz Kurt, TBMM’ye sunulan 36 unsurluk yasa teklifi ile vergi ve toplumsal güvenlik alanında değerli değişikliklerin amaçlandığını, vergilendirme kapsamının genişletilmesi, kayıt dışılıkla çabada aktifliğin artırılması ve toplumsal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği için finansal yapısının güçlendirilmesi üzere amaçlara odaklanıldığını belirtti. Vergi ve prim affıyla ilgili spekülasyonlara da değinen Kurt, ilgili bakanlıklar nezdinde bu türlü bir hazırlığın şimdi olmadığını da kelamlarına ekledi.
VERGİ VE PRİM AFFI YOK
Vergi ve SGK borçlarının yapılandırılmasıyla ilgili son düzenleme 2023 Mart ayında yapıldı. Son devirde bankacılık kesiminde takibe dönüş oranının artmasıyla birlikte BDDK 2024 Eylül ve 2025 Temmuz aylarında, muhtaçlık kredileri ile ferdi kredi kartlarına yine yapılandırma imkânı sağlamıştı. Torba maddede vergi ve sigorta primleri içinse bir yapılandırma düzenlemesi bulunmuyor. Lakin finansal istikrar ve bütçe istikrarları göz önünde bulundurularak kısa vadede gündeme geleceğini düşünüyoruz.
TORBA YASA NELER GETİRİYOR?
Birçok unsurunun 01.01.2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Yasa teklifi ile mesken gelirlerinde kira istisnası kaldırılıyor, birtakım işletme ruhsatlarına yıllık harç getiriliyor, toplumsal güvenlik prim oranları ve doğum hariç sigorta borçlanma maliyetleri artıyor, kimi SGK teşvikleri sonlandırılıyor, BES’te devlet katkısı değişiyor.
SGK PRİM ORANI ARTIYOR
İşveren ve çalışanlardan alınan malûllük, yaşlılık ve mevt sigortaları prim oranı yüzde 20’den yüzde 21’e yükseltiliyor. Bu 1 puanlık prim artışı yüzde 11 olan patron payına ek edilerek patron prim payı yüzde 12 olacak. Böylece toplamda emekçi ve patron payları ile birlikte yüzde 37,75 olan sigorta prim oranı yüzde 38,75 olarak uygulanacak.
KİRA GELİRLERİNDE VERGİ İSTİSNASI KALKIYOR
Konut sahiplerinin yıl içinde elde ettikleri kira gelirleri için uygulanan 47 bin TL (2025 yılı için) fiyatındaki istisna uygulaması kaldırılıyor. Bu istisna yalnızca toplumsal güvenlik kurumlarından emekli, maluliyet, dul ve yetim aylığı alanların Türkiye sonları içerisinde sahibi oldukları meskenlerden elde ettikleri kiralar için uygulanacak.
DEĞERİNDEN DÜŞÜK GÖSTERİLEN EMLAK SATIŞINDA CEZA ARTIYOR
Gayrimenkullerin gerçek bedelinden daha az matrah beyan edilerek alış, satışının yapıldığının tespiti halinde tapu harç bedeli üzerinden uygulanan yüzde 25 vergi ziyaı cezası yüzde 100’e çıkarılacak. Ayrıyeten dönem ve iktisap bedelleri de emlak vergisi kıymetinden az olamayacak.
GAYRİMENKULLERİN ZAMAN İKTİSAP BEDELLERİ DEĞİŞİYOR
Mevcut uygulamada bir gayrimenkul edinirken yahut devrederken alıcı ve satıcıdan farklı başka binde 20 olmak üzere toplamda yüzde 4 olarak tahsil edilen tapu harcı, beyan edilen gerçek evre ve iktisap bedeli üzerinden hesaplanıyor. Yeni düzenlemeyle zaman ve iktisap bedelleri emlak vergisi bedelinden az gösterilemeyecek.
TEŞVİKLERDE İNDİRİME GİDİLİYOR
İşverenlere uzun yıllardır sağlanan 5 puanlık sigorta patron payı indirim oranı 2025 Şubat ayından itibaren imalat bölümü hariç 4 puana indirilmişti. İmalat bölümü için bu teşvik 2026 sonuna kadar 5 puan olarak uygulanmaya devam edilecek olup Kanun teklifi ile imalat bölümü dışında kalan bölümlerde bu indirim 2 puana düşürülüyor.
BAĞ-KUR PRİM TEŞVİKİ SONLANDIRILIYOR
Kanun teklifi ile birinci sefer sigortalı olan genç teşebbüsçüler (18-29 yaş arası) için 1 yıl mühlet ile uygulanan Bağ-Kur prim teşviki sonlandırılacak. Böylece bu bireylerde birinci bir yıl için sigorta primi ödeyecekler.
İSTEĞE BAĞLI SİGORTALI OLANLARIN PRİMLERİ DE ARTACAK
Günümüzde isteğe bağlı sigorta için yüzde 32, Ek-5 (tarım işçileri) için yüzde 34,5, ticari taksi, dolmuş v.b. sürücüleri için yüzde 32,5 ve konut hizmetlerinde 10 günden az çalışıp hizmetlerini 30 güne tamamlamak isteyenler için yüzde 32,5 olan prim oranları da yüzde 1 artırılıyor.
SİGORTA PRİM TAVANI YÜKSELTİLİYOR
Hali hazırda minimum fiyatın 7,5 katı olarak uygulanmakta olan sigorta primi tavanı minimum fiyatın 9 katına çıkarılacak. Böylece yüksek gelir elde edenlerin patronları ve kendilerinin ödeyecekleri prim meblağları da artmış olacak.
HİZMET BORÇLANMASI MALİYETİ ARTIYOR
Askerlik, avukatlık stajı, tabiplerin fahri asistanlık, memurların aylıksız müsaade müddetleri, tutukluluk, gözaltı, grev, lokavt ve kısmi periyodik çalışmalar üzere hizmet borçlanmaları için yüzde 32 olarak hesaplanan ödenecek prim meblağı artık doğum borçlanması hariç başka hizmet borçlanmalarında prime temel günlük çıkarın yüzde 45’i üzerinden hesaplanacak. Bu durumda 2025 yılı için günlük borçlanma maliyeti 277 bin TL iken 390,08 TL’ye çıkacak. Gerek yapılacak yasal düzenleme gerekse 2026 minimum fiyat artışı göz önünde bulundurularak borçlanma yapacak olanların elini çabuk tutması değer taşıyor.
BES’TE DEVLET KATKISI DEĞİŞİYOR
Güncel uygulamada iştirakçilerin kişisel emeklilik sistemine her ay ödedikleri katkı hisselerinin yüzde 30’u Devlet Katkısı olarak birikimlerine ekleniyor. Yasa teklifi ile bu fiyatı yüzde 50’ye kadar artırma ya da sıfıra kadar indirme için Cumhurbaşkanına yetki verilmekte. Böylece BES’te Devlet Katkısı yüzde 45’e kadar çıkarılabilecek veyahut sıfıra kadar indirilebilecektir.
