Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, CNN Türk’te gündeme ait değerli açıklamalarda bulunuyor.
Yılmaz’ın açıklamaları şöyle:
ENFLASYON İLE İLGİLİ HANGİ BASAMAKTAYIZ?
Enflasyon vatandaşın temel sıkıntısı, bunun için enflasyonu birinci öncelik haline getirdik. Tüm program ve siyasetlerde odağımız enflasyonu düşürmek. Bu hassas bir süreç. Enflasyonu düşürürken istihdamı, büyümeyi sürdürmelisiniz, toplumsal istikrarları gözetmelisiniz. Bir yandandın da zelzelenin yaralarını sarmanız gerekiyor. Dış siyasette çok faal bir devir. Enflasyonu kademeli ve kararlı bir halde aşağı çekiyoruz. 2023, yüzde 65 ile bitti, 2024’te yüzde 44’e düştü , bu yılın sonunda biraz altı yahut üstü yüzde 30 civarı diyoruz. Programda kıymetli olan istikamettir, nereye yanlışsız gidiyorsunuz. Birçok olumlu ya da olumsuz gelişmeler olabilir, gerçek bir program uyguluyorsanız bir ay gecikmeli ulaşırsınız, 3 ay erken ulaşırsınız lakin ulaşırsınız. Gelecek yılın amacı yüzde 20’nin altı, 2027’nin amacı ise tek haneli sayılara ulaşmak.
“ENFLASYON AŞAĞI YANLIŞSIZ İNİYOR”
Şu anda temel mallarda yüzde 20’nin altına gelmiş durumdayız, mal dediğimiz kümede yüzde 30’un altına geldik, kira, eğitim başta olmak üzere hizmetlerde geriden geliyoruz, buralarda da gerileme başladı. Bütüncül bir siyaset ile yapıyoruz. Bazen bizi yalnızca para siyaseti ile çaba ediyorsunuz diye eleştiriyorlar. 3 sütunu var, birincisi para siyaseti. İkincisi maliye siyasetimiz, zelzeleye 90 milyar dolar harcadığımız halde mali disiplini koruyoruz, sarsıntıların mali tesiri daha sonraki yıllarda ortaya çıkıyor, konutlar, yollar, okullar yapıyorsunuz, buna karşın sağlam duruyoruz, 2025’in bütçesinde harcamalarımızda sapma kelam konusu değil, gelir konusunda biraz enflasyon muhasebesinden kaynaklı problemler var lakin adımlar atıyoruz. Üçüncü ayağı yapısal dönüşümler, besin ve konutu öncelendiriyoruz. Enflasyonda kararlıyız, somut olarak süreç başladı. Eylül ayında biraz yüksek geldi, bu süreksiz bir durum, ekimde genelde yüksek gelirdi lakin bu kere eylül ayında yaşandı, ekim ayında eylül ayı kadar tesir beklemiyoruz. Yıl sonuna hakikat daha da netleşecektir. Büyük fotoğrafta enflasyon aşağı gerçek iniyor. Besinde biraz sorun yaşıyoruz, hem donu hem de kuraklığı birebir yılda yaşadık, bir de fırsatçılıklar da neden oluyor. Bu haberleri fırsat olarak bilip fiyatlara yansıtıyorlar. Dünyaya da biraz bakmak gerekir ekonomiyi konuşurken. Dünya sıkıntı devirden geçiyor, dünya iktisadı tarihî ortalamalarının epeyce altında bir büyüme performansı sergiliyor, ticarette tarife tartışılıyor, belirsizlik endeksi tepe yaptı, jeopolitik riskler yüksek, bir çok bölge çatışma bölgesi haline geldi.
“AMACIMIZ KALICI REFAH SAĞLAMAK”
Pandemi ekonomilerde yapısal tahribata neden oldu. Pandemiden bu yana dünya iktisadı yüzde 15 büyüdü, Türkiye ise yüzde 30 büyüdü. Bütün bu süreçlerde üretim sürecinin muhafazasının avantajını yaşadık, kapanma hizmet dalında oldu. Dünya eski dünya değil, vatandaşımız da bunu görmeli, gerçekçi siyasetler olmalı. Güvenlik harcamalarının yükseldiği bir periyottur, bu türlü bir ortamda Türkiye öngörülebilir siyasetleri ve siyasi istikrarı ile olumlu ayrıştı. Pandemi sonrası dünyada sürdürülebilir kalkınma göstergeleri uzun vakitten sonra dünyada geriye gitti. Yoksulluk, gelir dağılımında bozulma, etraf hususları geri gitti. Bunu görmeden Türkiye’yi tahlil etmek haksızlık olur. Emeğin ulusal gelirden aldığı hisse değerli öncü bir göstergedir. 2002’de emeğin ulusal gelirden aldığı hisse 24.8, 2016’da bu 32’ye çıkmış, pandemide 2022’de 23,4’e düşmüş, geçen yıl 32,9, 2025’in birinci yarısında 35,9. Tarihimizin en yüksek noktası. Pandemi devrinin algıları ile hala bakıyoruz, sayılar bunu söylemiyor. Bir toparlanma var. İstihdamı da koruyoruz. Enflasyonu tam olarak düşüremedikçe farklı bir algı oluşturuyor, enflasyonu düşürdüğünüz ortamda yapılana artışlar kalıcı oluyor ve alım gücü yükseliyor. Gayemiz kalıcı refah sağlamak, gerçek bazda kalıcı toplumsal refah sağlamak. Toplumsal adalet ile birleşmeli. Yalnızca büyüme üzerinden bir kurgumuz yok, büyümeyi yaşamsal ortamlarla bütünleştirmedikçe kalkınmadan kelam edilemez. Demokrasi, kentleşme, etraf, eğitim, sıhhat sistemi ile. Finansal piyasalarda süreksiz bir kahır ile karşı karşıyayız.
“TÜRKİYE BİRİNCİ KERE YÜKSEK GELİRLİ ÜLKELER LİGİNE GİRECEK”
Reel iktisatta pek düzgün gidiyoruz, büyümemiz dünya büyümesinin üzerinde. Geçtiğimiz yıl yüzde 3.3 büyüdük, bu yılda misal bekliyoruz. Son 22 yılda dünya yüzde 3,5 büyüdü, Türkiye iktisadı yıllık ortalama 5.4 büyümüş. Bu da bizi 238 milyar dolarlık bir iktisattan, bu yıl itibariyle 1,5 trilyon doların üzerinde bir iktisada getirdi. Bu siyasi istikrarla, gerçek liderlikle ve yanlışsız siyasetlerle oldu. Finansal piyasalarda kimi meşakkatler var, enflasyon sorunu var. Bunları aşınca farklı bir lige çıkacağız. Bunu Dünya Bankası söylüyor. Birinci sefer 2025’te Türkiye yüksek gelirli ülkeler ligine girecek. AK Parti birinci geldiğinde alt orta gelirdeydi Türkiye, son 22 yılda üst orta gelir ligine geçti Türkiye, burada kalıcı oldu. Birinci sefer yüksek gelirli ülkeler ligine girecek. Bu yalnızca rakamsal değil, niteliksel bir değişimdir. Demokrasimizle, eğitim sistemimizle, bütün ögeleri ile orta gelir tuzağından çıkıp yeni bir periyoda adım atıyoruz. Popülist ve günübirlik yaklaşımlarla içinden çıkılamaz. Türkiye bunu başardı. Avrupa Birliğinde kişi başı geliri 100 kabul edelim, 2002 yılında bu Türkiye’de yüzde 38’idi, bugün yüzde 70’i aşmış durumda. OECD’de 3’te 1’idi, şu anda 3’te 2’sine gelmiş durumdayız. Geldiğimiz yere bakarsanız önemli bir ilerleme vardır 22 yılda, artık bir atak ile yüzde 100’e ulaşmamız gerekir. Dünyada önderler her vakit değerlidir. Lakin ekonomik ve siyasi olarak belirsizliklerin yükseldiği vakitlerde çok daha kıymetlidir. Bu devirde liderlik sorunu olmayan ve deneyimli takımları olan bir ülke olarak amaçlarımıza mutlaka ulaşacağımıza inanıyorum. Karamsarlık yaymaya ve milletimizin moralini bozmaya çalışanlar var. Milletimizin yaşadığı kahırların farkındayız, çarşıda, pazarda. Bunları el birliği ile aşacağız.
“KADINLARIN İŞ GÜCÜNE KATILIMI AK PARTİ PERİYODUNDA ÖNEMLİ ORADAN ARTTI”
Büyüme daha ölçülü bir çizgi izliyoruz. Kritik husus büyümenin kompozisyonu ve bileşenler. İç talep üzerinden büyüme de yapabilirsiniz yatırım ve ihracat üzerinden de yapabilirsiniz. Biz yatırım ve ihracat üzerinden yapıyoruz, tüketimin daha ölçülü olduğu yatırım ve dış talebin daha fazla olduğu bir büyüme. Toplam faktör verimliliğini arttırdığınızda daha kalıcı rekabet gücü yüksek bir iktisat oluşturuyorsunuz. İstihdamı da ihmal etmiyoruz. Hem ekonomik hem de toplumsal bir kavram. Bir istihdam bir ailenin ortamını değiştiriyor. Bayan ve genç istihdamı çok kıymetli. Bayanların iş gücüne katılımı AK Parti periyodunda önemli oradan arttı. Bayanların eğitimi, teşebbüs imkanı arttı, daha alacağımız yol var. Toplumun yarısı erkek yarısı bayan. Bayanlara eğitimden pirim takviyelerine kadar dayanak veriyoruz, İŞKUR üzerinden çalışmalar yapıyoruz. Son vakitlerde kreş üzere bakım hizmetlerine dayanak veriyoruz. Esnek çalışmaya öncelik veriyoruz, bayanlar aile ile iş hayatı ortasında tercih yapmaya zorlanmamalı. İkisini bir ortada yapabilecekleri modeller sunuyoruz, bu nüfusu da etkileyen bir siyaset. Hem bakım hem de esnek çalışma siyasetleri gençler içinde kıymetli. Bayan ve genç istihdamını destekliyoruz.
“2026’DA TARIMA 888 MİLYAR TL AYIRDIK”
Tarım stratejik bir kesim, pandemide gördük. Tarımı destekliyoruz, gelecek yılın bütçesi 888 milyar lira. Bunun bir kısmı direkt takviye ve sulama yatırımları. Sübvansiyonlu kredilerimiz var çiftçilerimize verdiğimiz, çiftçimizin faizinin yüzde 70’ini ödüyoruz. Bu yıl don ve kuraklık yaşadık. Tarımda farklı normalar oluşuyor iklim değişikliği ile birlikte. Bununla ilgili Besin Komitesi var, makul kararlar alınıyor. Örneğin besindeki soğuk zincirin korunması. Besindeki kayıplar fiyatları arttırıyor, bunu engellemeye çalışıyor. Fırsatçılara meydanı bırakmamamız lazım. Kuraklık ve su idaresi ile ilgili aksiyon planını Kabinede de tartıştık. Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatı ile komite oluşturduk. Su hayati bir şey, iklim değişimi, artan tüketim ve nüfus artışı ile kıymetli bir hale geldi. Son 22 yılda kapalı sistem yaptık sulamayı, bizden evvel yapılmış açık sistemler var, buharlaşma ve su kaybı oluyor. Açık sistemleri kapalıya döndürüyoruz. Öte yandan suya nazaran destekleme modelini hayata geçiriyoruz, su bütçesine nazaran bitki deseni oluşturma. Öteki yandan kentler var. Kent içi şebekelerde muazzam bir kayıp kaçak var, belediyeler buna gereğince yatırım yapmayınca DSİ 100 ünite su getirse bunun 50 ya da 60 ünitesi hanelere ulaşıyor. Bunların her kentte ölçülmesi lazım. Kaç ünite su geldi, kaç ünitesi hane halkına ulaştı, buna bakmak lazım. Son yıllarda mahalli yönetimlerin yatırımlarında düşüş var. Ankara’da bunu yaşadık, hayret ettim doğrusu Belediye Başkanı borular patladığı, bakım yapılmadı için su gelmedi dedi. 7 yıldır Belediye Başkanı, birkaç haftada da tamir edildi, demek ki olabiliyormuş. Bu muhtaçlığı evvelce görüp bir para ayrılsaydı Ankaralı o külfetleri yaşamayacakmış. Yatırıma kaynak ayırmalı mahalli yönetimler. Popülist harcamalar yaparsanız patlarsınız bir gün, bunu bütün belediyeler için söylüyorum. Parayı, insan gücünü, bilgiyi düzgün yöneteceksiniz, kaynakları verimli kullanacaksınız. Bu merkezi yönetim için de mahalli yönetimler için de geçerli. Mahalli yönetimler ıslahatı gerekli. Bir öbür mevzu da deniz suyu. Deniz suyunu artmada teknoloji ilerliyor, bu problem üzerinde de daha fazla durmak zorundayız. Global ısınma var, kendimizi buna nazaran konumlandırmayız. Su konusunda daha stratejik hareket etmeliyiz.
