Avrupa Birliği’nin 2027 prestijiyle Rusya’dan sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatını yasaklama kararı, global güç ticaretinde yeni bir güç kayması yaratıyor. Analistlere nazaran bu boşluğu dolduracak iki ülke var: ABD ve Katar. Washington’un süratle artan LNG ihracatı ve yeni projelere yönelik yatırım dalgası, global arz güvenliğini yine şekillendirirken, Avrupa’nın güç arzında Amerikan tesirini kalıcı hale getirebilir.
ABD Güç Bilgi Yönetimi (EIA), 2025’te Amerikan LNG ihracat kapasitesinin yıllık 115 milyon ton düzeyine ulaşacağını, 2027’ye kadar ise bu sayıya 50 milyon tonluk ek kapasite ekleneceğini öngörüyor. Bu ABD’nin dünyanın en büyük LNG ihracatçısı pozisyonunu güçlendirmekle kalmayacak, birebir vakitte Rusya’dan boşalan Avrupa pazarında belirleyici oyuncu pozisyonuna taşıyacak. Global LNG kapasitesinin 2027 yılına kadar 161 milyon ton/yıl artması bekleniyor. Bu artışın yarısından fazlası ABD ve Katar kaynaklı olacak. Rabobank Güç Stratejisti Florence Schmit’e nazaran, “2027, ABD’nin güç ihracatı tarihinde bir dönüm noktası olacak. Yeni LNG projeleri, Avrupa’nın Rus gazına bağımlılığını büsbütün bitirecek.”
ABD’de 2025 prestijiyle doğalgaz bölümündeki mutabakat hacmi 30 milyar dolara ulaşarak rekor kırdı. Bu artışta Asya’daki LNG talebi, yapay zekâ data merkezlerinin güç muhtaçlığı ve endüstrinin yine canlanması belirleyici oldu.
TÜRKİYE İMZAYI ATTI
Türkiye de geçen ay ABD ile LNG muahedesine imza attı. Bu çerçevede BOTAŞ, 20 yıl boyunca toplamda yaklaşık 70 milyar metreküp doğalgaz muadili LNG almak için Mercuria ve Woodside Energy ile mutabakat yaptı. Enverus Analisti Andrew Dittmar, “Asya’lı alıcılar artık ABD’deki alanlara direkt yatırım yapıyor. LNG’ye dayalı güç arzını garanti altına almak için üretim zincirine entegre olmayı tercih ediyorlar” değerlendirmesinde bulunuyor. ABD’nin Asya’ya LNG sevkiyatı Ekim ayında 3,6 milyon tonla rekor düzeylere yaklaşırken, Tayvan, Japonya ve Güney Kore üzere ülkelerin karbon nötr hedefl eri bu trende ivme kazandırıyor.
AVRUPA’DA AMERİKAN GAZININ HİSSESİ YÜZDE 70’E ÇIKACAK
AB’nin 2027’den itibaren Rus LNG’sini yasaklaması, kısa vadede tedarik riskini artırsa da, uzun vadede fiyat istikrarı ve arz çeşitliliği sağlayacak. Avrupa’nın Rusya’dan yıllık 21 milyon ton LNG ithalat ettiği, bunun 15,5 milyon tonunun uzun vadeli mukavelelerle bağlı olduğu biliniyor. Fakat Rabobank’a nazaran, 2027’ye kadar devreye alınacak global projeler bu açığı ziyadesiyle kapatacak. Energy Aspects datalarına nazaran ABD, şu anda Avrupa’nın LNG muhtaçlığının yüzde 50’sinden fazlasını karşılıyor; bu oranın 2027’ye kadar yüzde 70’e çıkması bekleniyor. Katar ise Kuzey Sahası’ndaki genişleme projeleriyle yıllık 31 milyon ton ek kapasite yaratacak. Columbia Üniversitesi Global Güç Siyaseti Merkezi’nden Anne-Sophie Corbeau, “Rus LNG’sinin Avrupa’dan çekilmesi fiyatlarda ani bir sıçramaya yol açmayacak. Piyasada kâfi kapasite geliyor” dedi. Bununla birlikte, uzmanlar jeopolitik risklerin LNG akışlarını tekrar şekillendirebileceğine dikkat çekiyor. Kpler analisti Arturo Regalado, “Rus gazı Avrupa’ya giremeyecek, lakin Asya pazarlarına yönelerek global ticaret haritasını değiştirecek” değerlendirmesinde bulundu.
TALEP ARTACAK, FİYAT DÜŞECEK
Uluslararası Güç Ajansı’nın (IEA) Gas 2025 raporuna nazaran, 2030’a kadar 300 milyar metreküplük yeni LNG kapasitesi devreye alınacak. Bu, global arzda yıllık 250 milyar metreküplük net artış manasına geliyor. Paris merkezli ajansa nazaran, Beklenmedik kesintiler yaşanmadığı sürece LNG fiyatları önümüzdeki yıllarda düşecek ve talep süratle artacak Rapora nazaran global gaz talebi 2024–2030 ortasında yılda ortalama yüzde 1,5 artış gösterecek; toplam artış 380 milyar metreküpü bulacak. Bu büyümenin yarısı Asya-Pasifik bölgesinden, yaklaşık üçte biri de Ortadoğu’dan kaynaklanacak. IEA Güç Piyasaları Yöneticisi Keisuke Sadamori, “LNG arzındaki bu yeni dalga, yıllardır sıkışık ve oynak olan global gaz piyasalarına bir nefes aldıracak,” diyor. Fakat ajans, düşük fiyatların yatırım iştahını azaltması halinde 2030 sonrası arz daralması riskine de dikkat çekiyor.
BAKAN BAYRAKTAR: ABD’DEN ALACAĞIMIZ GAZ, TÜRKMENİSTAN’DAN SONRAKİ EN UCUZ GAZ OLACAK
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, “Amerika ile güç manasında yaptığımız mutabakat şu; Benim güce gereksinimim var mı, var. Bunu bir yerden almam lazım. Ucuz neresi veriyorsa, ben gazı oradan alırım. Bizim en ucuz gazımız, Karadeniz gazı olağan. Türkmenistan’dan sonra en ucuza ülkemize gelecek gaz” tabirlerini kullanmıştı.
